الگوی یکپارچه بازآفرینی محله ای با رویکرد تاب آوری شهری و مشارکت شهروندان در شهرداری ها

بازآفرینی محله ای، به عنوان فرآیندی همگرا و پویا در مدیریت شهری، بر پیوند عمیق ابعاد اجتماعی، کالبدی و مدیریتی تاکید ورزد تا بافت های ناکارآمد شهری را به فضاهایی تاب آور و پایدار بدل سازد. این رویکرد، که ریشه در تجربیات عملی محله های فیض آباد کرمانشاه و جاویدیه تهران دارد، الگویی یکپارچه را پیشنهاد می دهد که مشارکت شهروندان را در ساختارهای شهرداری ها نهادینه می سازد و از اصول نوشهرسازی و مدل های مشارکتی برای تقویت انسجام محلی، نوسازی فضاهای عمومی و حکمرانی محلی بهره می گیرد. در محله فیض آباد، همکاری گروه های محلی با شهرداری، انسجام اجتماعی را از طریق احیای فضاهای تاریخی و کاهش آسیب پذیری کالبدی در برابر زلزله ها ارتقا داده است، در حالی که در جاویدیه تهران، تحلیل جامعه شناختی مشارکت شهروندان نشان دهنده نقش کلیدی آن در نوسازی بافت های فرسوده و افزایش تاب آوری محیطی است. یافته های پژوهش بر ضرورت ادغام گروه های حمایتی مردمی در سیاست گذاری های شهرداری تاکید دارد، تا ظرفیت سازگاری محلات در برابر بحران های اقلیمی و اجتماعی، از جمله تغییرات آب و هوایی و سوانح طبیعی، به طور موثری افزایش یابد. بر اساس برنامه ملی بازآفرینی ۳۰۰ محله در سال ۱۴۰۴، این الگو با تمرکز بر عدالت فضایی و ظرفیت سازی محلی، چارچوب های اجرایی عملی برای مدیران شهری فراهم می آورد تا تعامل شهروندان را در احیای محلات ناکارآمد تسهیل نماید و به سمت شهرهایی ایمن، شاد و پویا حرکت کند. این مدل، با الهام از تجربیات جهانی سازمان ملل متحد در شهرهای پایدار، راهکارهایی برای حفظ هویت بومی و ارتقای کیفیت زندگی ارائه می دهد و بر نقش شهرداری ها در جلب کنشگران محلی اصرار می ورزد.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی محله ای ، تاب آوری شهری ، مشارکت شهروندان ، حکمرانی مشارکتی ، نوسازی پایدار