نقش تهذیب نفس در تربیت طلبه از نگاه علمای اخلاق

تهذیب نفس به عنوان یکی از بنیادی ترین ارکان تربیت اسلامی، همواره در سیر آموزشی و پرورشی حوزه های علمیه جایگاهی محوری داشته است. علمای اخلاق، تهذیب را نه یک امر تشریفاتی، بلکه شرط لازم برای فهم عمیق علوم دینی و تحقق کارآمدی اجتماعی طلاب دانسته اند. این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی، به بررسی دیدگاه های برجسته اخلاقی همچون ملا احمد نراقی، علامه طباطبایی، امام خمینی(ره) و آیت الله بهجت می پردازد و نشان می دهد که از منظر آنان، تربیت طلبه بدون مجاهده نفسانی و مراقبت اخلاقی، به اهداف واقعی تحصیل علوم دینی نمی رسد. یافته ها بیانگر آن است که تهذیب نفس در سه سطح تزکیه درونی، نظم رفتاری و حضور اجتماعی نقش مستقیم در شکل گیری شخصیت علمی و معنوی طلبه دارد. همچنین توجه به تهذیب، موجب افزایش اخلاص، تقویت اراده، استحکام درونی و مصونیت از آفات علمی همچون غرور و دنیاطلبی می شود. بر اساس نتایج، بازنگری در نظام تربیتی حوزه ها با محوریت تهذیب، می تواند زمینه ساز تربیت عالمانی اثرگذار، متخلق و مسئولیت پذیر گردد.

کلیدواژه ها:

تهذیب-نظام تربیتی-تربیت