نقش آموزش های پژوهشی در تقویت مهارت های حل مسئله دانش آموزان

هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی تحلیلی و تبیین نقش آموزش های پژوهشی به عنوان یک رویکرد آموزشی فعال و دانش آموزمحور بر فرآیند تقویت و توسعه مهارت های حل مسئله در دانش آموزان است. در دنیای پیچیده امروز، صرفا انباشت اطلاعات برای موفقیت کافی نیست، بلکه توانایی مواجهه با مسائل جدید، تحلیل موقعیت های مبهم و ارائه راه حل های خلاقانه و کارآمد، مهارتی کلیدی محسوب می شود. نظام های آموزشی سنتی که عمدتا بر حافظه محوری و انتقال یک سویه دانش استوارند، در پرورش این مهارت ها با چالش های جدی مواجه اند. در مقابل، آموزش مبتنی بر پژوهش، با درگیر ساختن مستقیم دانش آموز در فرآیندهایی همچون تعریف مسئله، طرح سوال، گردآوری داده ها، تحلیل و تفسیر یافته ها و در نهایت ارائه نتایج، بستری منحصربه فرد برای تمرین عملیاتی مهارت های حل مسئله فراهم می آورد. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با مرور نظام مند ادبیات پژوهشی، به این پرسش پاسخ می دهد که چگونه مولفه های مختلف آموزش پژوهشی (مانند تفکر انتقادی، کار تیمی، مدیریت اطلاعات و خودراهبری) به صورت مستقیم و غیرمستقیم، مراحل مختلف فرآیند حل مسئله (از درک مسئله تا ارزیابی راه حل) را در دانش آموزان تقویت می کند. نتایج این بررسی نشان می دهد که همبستگی مثبت و معناداری میان سطح درگیری دانش آموزان در فعالیت های پژوهشی و توانمندی آنان در حل مسائل پیچیده وجود دارد. در نهایت، این پژوهش پیشنهادهایی کاربردی برای ادغام موثرتر آموزش های پژوهشی در برنامه های درسی رسمی، با هدف نهایی تربیت نسلی متفکر، پرسشگر و حلال مسئله ارائه می نماید.

کلیدواژه ها:

آموزش پژوهش محور ، مهارت حل مسئله ، دانش آموزان ، تفکر انتقادی ، یادگیری فعال