روایت پژوهی، روشی در بازشناسی و تبیین تجربه های زیسته معلمان در کشف مسائل تربیتی و آموزشی با ابتناء بر کدگذاری مضمون محور

روایت پژوهی به عنوان رویکردی کیفی، ابزاری موثر درشناسایی، ادراک و تبیین تجربه های زیسته معلمان در مواجهه با مسائل تربیتی و آموزشی محسوب می شود. این روش با تمرکز بر کدگذاری مضمون محور، امکان تحلیل لایه های پنهان تجربه، بازاندیشی حرفه ای، و کشف الگوهای کنش تربیتی را فراهم می سازد. در این پژوهش، مجموعه ای از روایت های مکتوب معلمان شامل یادداشت های تاملی، خاطرات حرفه ای و گزارش های تجربی، گردآوری و تحلیل شده است تا نحوه مواجهه آنان با موقعیت های تربیتی و آموزشی بررسی شود. روش پژوهش، کیفی و از نوع روایت پژوهی است. داده ها از طریق مستندات نوشتاری معلمان استخراج شده است. تحلیل داده ها در سه مرحله ی کدگذاری اولیه، دسته بندی مضامین، و استخراج و اکتشاف مضامین فراگیربه انجام رسیده واعتبار تحلیل از طریق بازخوانی چندمرحله ای، بررسی هم خوانی درون مضمونی و تطبیق با مبانی نظری تربیت و آموزش تایید گردید. یافته ها نشان دادند که معلمان در مواجهه با موقعیت های تربیتی، با چالش هایی چندبعدی و زمینه محوری روبه رو هستند که نیازمند تصمیم گیری عالمانه ی اخلاقی، تعامل انسانی و بازتعریف نقش حرفه ای آنان است. روایت ها بیانگر آن بودند که عوامل ساختاری، فرهنگی و ارتباطی در محیط مدرسه تاثیر مستقیمی بر کیفیت نقش آفرینی تربیتی دارند. برخی معلمان با بهره گیری از تامل ورزی و تحلیل موقعیت، توانسته اند از کنش های انفعالی عبور کرده و به کنش های اثربخش و تحول گرا دست یابند. نتایج پژوهش نشان داد که روایت پژوهی، فراتر از مستندسازی تجربه، بستری برای تولید دانش حرفه ای، بازآفرینی هویت تربیتی، و ارتقاء توانمندی های تحقیقی معلمان است. این رویکرد می تواند در طراحی برنامه های توسعه حرفه ای، بازنگری در ساختارهای آموزشی، و تقویت ظرفیت های تامل ورزانه معلمان مورد استفاده قرار گیرد. علاوه بر آن، روایت های مکتوب نشان دادند که تجربه های زیسته، منبعی غنی برای کشف و فهم پیچیدگی های مسائل تربیتی و آموزشی در فضای مدرسه هستند.

کلیدواژه ها:

روایت پژوهی ، تجربه ی زیسته ، مسائل تربیتی ، تحلیل مضمون ، تامل ورزی ، کنش حرفه ای ، آموزش معلمان.