کارگاه های “فکر کن مثل دانشمند” با همکاری ربات ها و معلم برای رشد پژوهشگری در کودکان

در عصر هوش مصنوعی و یادگیری فناورانه، تربیت پژوهشگرانی خردسال که بتوانند مشاهده، پرسش، فرضیه سازی و تجربه ورزی را بیاموزند، ضرورتی بنیادین در نظام تعلیم وتربیت است. کارگاه های «فکر کن مثل دانشمند» با ترکیب نقش هدایت گر معلم معناگرا و ربات های آموزشی تعاملی، مدلی نو برای پرورش ذهن پژوهشگر در کودکان ارائه می دهند. در این رویکرد، ربات نه جایگزین معلم، بلکه یار پژوهشگر و ابزار تامل خلاق کودک است؛ به نحوی که فرایند یادگیری از انتقال محفوظات به تجربه ی اکتشافی و گفت وگوی علمی دگرگون می شود.در این کارگاه ها، کودکان در مواجهه با موقعیت های مساله محور (Problem-based Learning) با هدایت معلم می آموزند چگونه داده گردآوری کنند، خطا را تحلیل کنند و در پایان، یافته های خود را در قالب «نمایشگاه کوچک علمی» بازآفرینی نمایند. نقش معلم، هدایت جریان معنا و طرح پرسش هایی است که کودکان را از سطح دانستن به سطح درک و آفرینش می رساند.ارزیابی اجرای اولیه طرح نشان داده است که استفاده از ربات های ساده ی آموزشی و گفت وگوهای تفکرورزانه، موجب افزایش ۳۵٪ تمایل به طرح پرسش، تقویت روحیه ی کاوشگری، و رشد مولفه های فکری خلاق (fluency, flexibility) در دانش آموزان شده است. همچنین، این تجربه نشان داد حضور معلم معناجو به عنوان «مفسر رفتار ربات» موجب می شود کودکان فناوری را نه به چشم سرگرمی، بلکه به منزله ی فرصتی برای فهم قانونمندی آفرینش و نظم جهان بنگرند.در سطح فلسفی، کارگاه «فکر کن مثل دانشمند» تلاشی است برای تحقق نگاه ایرانی–اسلامی به علم؛ جایی که دانش به بازی و شهود نزدیک می شود و کودک در مسیر تفکر، پژوهش و تامل به حقیقتی بلندتر از داده ها دست می یابد. این مدل اجرایی، الگویی بومی برای تلفیق پژوهشگری، تفکر خلاق و تربیت اخلاقی در دوره ابتدایی است و می تواند به عنوان الگوی ملی در مدارس هوشمند معناگرا توسعه یابد.

کلیدواژه ها:

پژوهشگری کودک ، هوش مصنوعی آموزشی ، معلم معناگرا ، ربات آموزشی ، تفکر خلاق ، تعلیم وتربیت ایرانی–اسلامی