مقایسه قدرت پیش بینی رشد اعتقادی و خودپنداره در رفتار شهروندی و سازگاری اجتماعی

این پژوهش با هدف مقایسه قدرت پیش بینی دو سازه ی رشد اعتقادی و خودپنداره در تبیین رفتار شهروندی و سازگاری اجتماعی دانش آموزان پسر دوره متوسطه شهرستان اسفراین انجام گرفت. روش تحقیق از نوع توصیفی–همبستگی و از لحاظ هدف، کاربردی بود. جامعه ی آماری شامل کلیه ی دانش آموزان پسر مقطع متوسطه (۹۸۶۲ نفر) و نمونه آماری بر اساس فرمول کوکران ۳۷۰ نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها شامل سه پرسش نامه ی استاندارد بود:مقیاس رشد اعتقادی فاولر (۱۹۸۱)، پرسش نامه رفتار شهروندی پادساکاف و همکاران (۱۹۹۰)، پرسش نامه سازگاری اجتماعی کالیفرنیا (کلارک و همکاران، ۱۹۵۳) و آزمون خودپنداره راجرز (۱۹۶۵).تحلیل داده ها با نرم افزار SPSS نسخه ۲۰ و به کارگیری آزمون های همبستگی و رگرسیون چندگانه انجام گرفت. نتایج نشان داد هر دو متغیر رشد اعتقادی و خودپنداره با رفتار شهروندی و سازگاری اجتماعی ارتباط مثبت و معنادار دارند؛ اما قدرت پیش بینی خودپنداره در هر دو متغیر بالاتر بود. ضریب همبستگی رشد اعتقادی با رفتار شهروندی r=۰.۵۴r=۰.۵۴r=۰.۵۴ و با سازگاری اجتماعی r=۰.۴۹r=۰.۴۹r=۰.۴۹ بود، در حالی که همبستگی خودپنداره با رفتار شهروندی r=۰.۴۳r=۰.۴۳r=۰.۴۳ و با سازگاری اجتماعی r=۰.۴۷r=۰.۴۷r=۰.۴۷ گزارش شد. تحلیل رگرسیون نشان داد در مجموع، ۴۱٪ از واریانس رفتار شهروندی و سازگاری اجتماعی توسط دو متغیر رشد اعتقادی و خودپنداره تبیین می شود، اما ضریب بتای استاندارد خودپنداره (β=۰.۴۱) نسبت به رشد اعتقادی (β=۰.۳۳) نشان دهنده نقش قوی تر آن در پیش بینی رفتارهای اجتماعی دانش آموزان است.نتایج این پژوهش بر اهمیت توجه همزمان به تربیت اعتقادی و رشد خودآگاهی در نظام آموزشی تاکید دارد؛ زیرا مجموعه ی باورهای مذهبی و ادراک مثبت از خویشتن، بنیان شکل گیری شهروند مسئول، سازگار و اخلاق مدار را فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

رشد اعتقادی ، خودپنداره ، رفتار شهروندی ، سازگاری اجتماعی ، دانش آموزان متوسطه