نقش تعاملات خانواده و مدرسه در تربیت انسانی و شکل گیری هویت اجتماعی نسل نو با رهیافت انسان گرایی تربیتی

نهاد خانواده و مدرسه به عنوان دو رکن بنیادین اجتماعی، نقش بی بدیلی در فرآیند تربیت نسل نو و انتقال ارزش های فرهنگی و انسانی بر عهده دارند. تعامل سازنده و هدفمند میان این دو نهاد، یکی از مولفه های اساسی در شکل گیری هویت اجتماعی، رشد اخلاقی و پرورش انسان های مسئول و آگاه در جامعه معاصر است. مقاله حاضر با رویکرد مروری و رهیافت انسان گرایی تربیتی، به تحلیل جامعه شناختی نقش تعاملات خانواده و مدرسه در تربیت انسانی و تکوین هویت اجتماعی نسل جدید می پردازد. در این رهیافت، انسان به مثابه موجودی برخوردار از کرامت، آزادی و توانایی خودسازی نگریسته می شود و تربیت، فرآیندی انسانی و پویاست که بر اساس احترام، همدلی و مشارکت متقابل شکل می گیرد. نتایج مرور پژوهش های اخیر در حوزه جامعه شناسی آموزش نشان می دهد که پیوند ارگانیک میان خانواده و مدرسه، ضمن افزایش انسجام ارزشی، سبب تقویت احساس تعلق اجتماعی، رشد عاطفی و درونی سازی هنجارهای اخلاقی در میان دانش آموزان می شود. در مقابل، گسست ارتباطی میان این دو نهاد، منجر به ازهم گسیختگی هویت، کاهش سرمایه اجتماعی و تضعیف کارکرد تربیتی نظام آموزشی خواهد شد. بر این اساس، بازتعریف مناسبات خانواده و مدرسه در چارچوب انسان گرایی تربیتی، ضرورتی بنیادین برای پرورش نسلی خلاق، اخلاق مدار و جامعه پذیر در عصر تحولات نوین علوم انسانی به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

تعامل خانواده و مدرسه ، تربیت انسانی ، هویت اجتماعی ، انسان گرایی تربیتی ، جامعه شناسی آموزش