نقش معلمان و مشاوران آموزشی در شناسایی به موقع استعدادهای خاص دانش آموزان

شناسایی به موقع استعدادهای خاص دانش آموزان از اصلی ترین مولفه های موفقیت نظام آموزشی در شکوفایی سرمایه انسانی به شمار می آید. این پژوهش با هدف بررسی نقش معلمان و مشاوران آموزشی در تشخیص زودهنگام استعدادهای خاص دانش آموزان انجام شده است. روش تحقیق از نوع کیفی و با رویکرد توصیفی تحلیلی بوده و از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با معلمان، مشاوران و مدیران مدارس دوره متوسطه و ابتدایی استفاده گردید. داده های حاصل با روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت تا الگوهای معنادار نقش آفرینی تربیتی و تشخیصی معلمان و مشاوران استخراج شود. یافته های مقدماتی نشان داد معلمان در مواجهه روزمره با دانش آموزان، از طریق مشاهده نظام مند عملکرد کلاسی، توانایی بیشتری در تشخیص استعدادهای علمی و هنری دارند، در حالی که مشاوران آموزشی بر جنبه های شخصیتی و هیجانی تمرکز می کنند و از ابزارهای روان سنجی و پرونده های رشد تحصیلی بهره می گیرند. تعامل نزدیک و تبادل نظام مند اطلاعات بین این دو گروه، احتمال خطای تشخیص را کاهش داده و مسیر هدایت تحصیلی مبتنی بر استعداد را هموار می سازد. نتایج تحقیق بیانگر آن است که عدم انسجام میان نقش های تربیتی و مشاوره ای، سبب می شود بسیاری از استعدادهای واقعی دیر یا هرگز شناسایی نشوند. بر مبنای یافته ها، پیشنهاد می شود برنامه های توانمندسازی معلمان در حوزه تشخیص استعداد و آموزش مولفه های روان شناسی رشد در برنامه ضمن خدمت گنجانده شود و ساختار همکاری پیوسته بین واحد مشاوره و معلمان پایه نهادینه گردد.

کلیدواژه ها:

استعدادهای خاص ، معلمان ، مشاوران آموزشی ، شناسایی زودهنگام ، نظام آموزشی