نقش معلم در تقویت سرمایه روان شناختی دانش آموزان از دیدگاه علوم تربیتی

سرمایه روان شناختی به عنوان یکی از مفاهیم بنیادین روان شناسی مثبت گرا، مجموعه ای از ظرفیت های درونی شامل خودکارآمدی، امید، خوش بینی و تاب آوری است که نقش موثری در رشد تحصیلی، اجتماعی و هیجانی دانش آموزان ایفا می کند. در محیط های آموزشی، معلم به عنوان یکی از اصلی ترین کنشگران تربیتی، جایگاهی محوری در شکل دهی و تقویت این سرمایه دارد. پژوهش های علوم تربیتی نشان می دهند که شیوه های تعامل معلم با دانش آموز، نوع مدیریت کلاس، الگوی ارتباطی، نحوه بازخورددهی و فضای هیجانی حاکم بر کلاس درس، از عوامل تعیین کننده در شکل گیری ادراک خود از توانایی ها، نگرش به آینده و توان سازگاری با چالش های تحصیلی و اجتماعی است. معلم با ایجاد فضایی امن و حمایتگر، ارائه فرصت های تجربه موفقیت، تشویق به تعیین اهداف واقع بینانه و الگوسازی در مواجهه با مشکلات، می تواند خودکارآمدی و امید دانش آموزان را افزایش دهد. همچنین استفاده از زبان مثبت و رویکرد خطا پذیرانه کلاس، زمینه رشد خوش بینی و نگرش سازنده را فراهم می سازد. آموزش مهارت های مقابله ای، حل مسئله و بازسازی شناختی نیز به تقویت تاب آوری دانش آموزان کمک می کند. بر این اساس، نقش معلم فراتر از انتقال اطلاعات بوده و شامل هدایتگری هیجانی، مربیگری سازنده و ایجاد شرایط یادگیری توانمند ساز است. نتیجه این تحلیل بر ضرورت توجه به آموزش تخصصی معلمان در زمینه روان شناسی مثبت گرا و مهارت های حمایت هیجانی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

سرمایه روان شناختی ، معلم ، خودکارآمدی ، تاب آوری ، علوم تربیتی