نقش بازی های آموزشی دیجیتال در افزایش انگیزه و یادگیری مفهومی دانش آموزان در درس کار و فناوری

استفاده از بازی های آموزشی دیجیتال در فرآیند یاددهی و یادگیری به عنوان یکی از موثرترین ابزارهای فناوری نوین، توانسته جایگاه ویژه ای در نظام آموزشی امروز پیدا کند. درس کاروفناوری به دلیل ماهیت کاربردی و مهارت محور خود، بستری مناسب برای بهره گیری از این نوع بازی ها فراهم می آورد.بازی های آموزشی با ترکیب جنبه های سرگرمی و یادگیری، محیطی پویا و انگیزشی ایجاد می کنند که می تواند خستگی ذهنی دانش آموزان را کاهش داده و انگیزه درونی آن ها را برای یادگیری افزایش دهد. در این میان، یادگیری مفهومی به عنوان یکی از اهداف کلیدی درس کاروفناوری از این طریق به خوبی تقویت می شود.پژوهش های اخیر در ایران و سایر کشورها نشان داده اند که استفاده از بازی های دیجیتال در آموزش، به بهبود حافظه، تمرکز، و توانایی حل مسئله دانش آموزان کمک می کند. این بازی ها از طریق شبیه سازی موقعیت های واقعی، یادگیری را از حالت نظری به تجربه محور تبدیل می کنند.درس کاروفناوری، با تاکید بر مهارت های فنی، طراحی و تفکر فناورانه، به شدت به انگیزه و مشارکت فعال دانش آموزان وابسته است. بازی های آموزشی دیجیتال می توانند این نیاز را پاسخ دهند و زمینه یادگیری خودجوش و تعاملی را فراهم سازند.در محیط های آموزشی مجهز به فناوری، بازی های دیجیتال فرصتی برای یادگیری عمیق تر فراهم می کنند. دانش آموزان از طریق تعامل با محیط بازی، بازخورد فوری دریافت کرده و اشتباهات خود را اصلاح می کنند. این فرایند موجب تثبیت مفاهیم و افزایش درک عملی می شود.یکی از مزایای کلیدی بازی های آموزشی، افزایش حس رقابت مثبت و همکاری گروهی است. در بازی های چندنفره، دانش آموزان مهارت های ارتباطی و کار تیمی را تقویت می کنند، که از اهداف مهم درس کاروفناوری نیز به شمار می آید.از منظر روان شناسی آموزشی، بازی های دیجیتال به نیازهای هیجانی و شناختی دانش آموزان پاسخ می دهند. این بازی ها محیطی بدون اضطراب ایجاد می کنند که در آن یادگیری با احساس لذت همراه است، در نتیجه میزان درگیری شناختی دانش آموز افزایش می یابد.پژوهش های متعددی در ایران مانند مطالعات رحیمی (۱۴۰۰) و قادری (۱۳۹۹) نشان داده اند که استفاده از بازی های دیجیتال در آموزش کاروفناوری، موجب رشد معنادار در انگیزش تحصیلی و یادگیری مفهومی دانش آموزان شده است.در همین راستا، نتایج مرور پژوهش های جهانی نیز تاکید دارند که طراحی اصولی بازی های آموزشی باید متناسب با اهداف درسی، سطح سنی و سبک یادگیری دانش آموزان انجام شود. تنها در این صورت است که بازی به ابزار موثر یادگیری تبدیل می شود، نه صرفا سرگرمی.در مجموع می توان گفت که بازی های آموزشی دیجیتال با تلفیق علم، فناوری و خلاقیت، فرصت های بی نظیری برای تدریس درس کاروفناوری ایجاد کرده اند. استفاده هدفمند از این ابزارها می تواند به افزایش انگیزه، تقویت یادگیری مفهومی و توسعه تفکر فناورانه در میان دانش آموزان منجر شود.

کلیدواژه ها:

بازی های آموزشی دیجیتال ، انگیزش یادگیری ، یادگیری مفهومی ، کاروفناوری ، فناوری آموزشی ، یادگیری تعاملی