بررسی و تحلیل فقهی عرضه عمومی سهام از طریق شرکت های با هدف تملک(SPACs) در بازار سرمایه ایران

شرکت های با هدف تملک (SPACs) به عنوان یکی از ابزارهای نوین مالی، در سال های اخیر به عنوان جایگزینی سریع، منعطف و کم هزینه برای عرضه اولیه عمومی سنتی در بازارهای سرمایه بین المللی مطرح شده اند. این نوع شرکت ها، شرکت های پوسته ای هستند که با هدف جذب سرمایه عمومی و ادغام یا تملک شرکت های خصوصی در آینده تاسیس می شوند. توسعه این شرکت ها در بازار سرمایه ایران می تواند ضمن تسهیل دسترسی شرکت های غیربورسی به منابع مالی، موجب توسعه عمق بازار سرمایه، افزایش شفافیت و تقویت تامین مالی تولید شود. با توجه به برخی مشخصه های شرکت های با هدف تملک مانند وجود فاصله زمانی بین تامین مالی و اجرای معامله، فقدان شرکت هدف در زمان عرضه اولیه و نقش واسطه گرانه SPAC در فرآیند تملک، پرسش هایی را درباره انطباق آن با ضوابط فقه امامیه به ویژه در چارچوب بازار سرمایه جمهوری اسلامی ایران مطرح می سازد. این پژوهش با هدف امکان سنجی فقهی اجرای SPACها در بازار سرمایه ایران، با رویکرد کیفی و به روش چندمرحله ای انجام شده است. ابتدا منابع اصیل فقهی تحلیل و شاخص های شرعی استنباط شد. سپس، این شاخص ها در جلسات گروه کانونی بررسی و نهایی گردید. در مرحله بعد، داده های میدانی از طریق پرسش نامه تخصصی میان ۲۶ نفر از خبرگان فقه مالی گردآوری و با روش آماری تحلیل شد. نتایج نشان می دهد با رعایت موازین فقهی امکان پیاده سازی SPACها در بازار سرمایه ایران وجود دارد و اکثریت خبرگان نیز مشروعیت اجرای آن را بدون نیاز به تغییر بنیادین تایید کردند. بر این اساس، SPACها ظرفیت تبدیل شدن به ابزاری مشروع و کارآمد در بازار سرمایه ایران را دارا هستند.

کلیدواژه ها:

شرکت های باهدف تملک ، امکان سنجی فقهی ، عرضه عمومی سهام ، شرکت های خصوصی ، بازار سرمایه