مقایسه ویژگی های فیزیکوشیمیایی کیتوزان در دو گونه Penaeus merguiensis و Sepia pharaonis

کیتین در اسکلت خارجی بسیاری از بی مهرگان، دیواره سلولی اکثر قارچ ها و برخی از جلبک ها یافت می شود که بر اثر واکنش هایی به کیتوزان تبدیل می شود. کیتوزان هم پلیمری ترکیبی گلوکز آمین و N استیل گلوکز آمین است که به وسیله پیوندهای ۱و ۴ گلیکوزیدی به هم متصلند. در این پژوهش ویژگی های ساختاری و فیزیکوشیمیایی کیتوزان استخراجی از ضایعات پوسته میگو گونه Penaeus merguiensis و صدف ماهی مرکب Sepia pharaonis مقایسه شده است. نمونه ها از ساحل بندرعباس جمع آوری شد و به منظور استحصال کیتین و کیتوزان، مشخصات فیزیکوشیمیایی با روش های FTIR، XRD و SEM مورد سنجش قرار گرفت. وزن مولکولی نمونه های کیتوزان به دست آمده از پوسته میگو موزی و صدف ماهی مرکب به ترتیب معادل ۲۶۰۰۰ و ۱۴۰۰۰ کیلودالتون مورد محاسبه قرار گرفت و درصد استیل زدایی کیتوزان در گونه P. merguiensis و S. pharaonis به ترتیب ۶۶ و ۵/۳۰ درصد محاسبه شد. یافته ها نشان داد که میکروگراف های پوسته میگو ناهمگن و غیر مسطح و به صورت ساختارهای میله ای شکل شکسته و مورفولوژی سطح کیتوزان تهیه شده از صدف ماهی مرکب سطحی صاف را با تعداد کمی ساختار بزرگ تر و سنگ مانند روی آن مشاهده شد. در طی سال های اخیر افزایش توجه مجامع علمی به محصولات کیتوزانی حاصل از ضایعات دریایی برای این بیوپلیمر افزایش یافته و این بررسی بیانگر این امر بود که با توجه حجم زیاد میزان ضایعات دریایی تولید شده در بندرعباس و با درنظرگرفتن ملاحظات زیست محیطی نسبت به استخراج مشتقات کیتوزانی از ضایعات دریایی اقدام نمود.

کلیدواژه ها:

بیوپلیمر ، درجه استیل زدایی ، کیتوزان ، FTIR