جایگاه حقوقی محجورین بزه دیده در فرایند رسیدگی

ویژگی های جسمی و روانی ویژه محجورین، واقعیتی است که آنان را از یک سو در معرض آسیب پذیری بالاتر قرار داده و از سوی دیگر، قدرت حضور و پیگیری دعاوی و گذر از فرایند پیچیده و دشوار رسیدگی را از ایشان سلب کرده است. با توجه به اینکه قانون گذار می تواند جایگاه محجورین بزه دیده را در فرایند رسیدگی کیفری ارتقا دهد، لازم است علاوه بر تضمین های عام حقوقی که برای همه بزه دیدگان وجود دارد، حقوق حمایتی اختصاصی نیز برای این گروه پیش بینی شود. به این ترتیب، شرایط دادرسی متناسب با وضعیت خاص محجورین خواهد بود و زمینه ساز برگزاری دادرسی عادلانه نیز فراهم می گردد. با وجود آنکه قانون حمایت از کودکان و نوجوانان مصوب ۱۳۸۱ و قانون آیین دادرسی کیفری ۱۳۹۲ نوآوری هایی در این زمینه داشته اند، متاسفانه همچنان خلاهای جدی وجود دارد؛ به نحوی که این حمایت ها، که اغلب حاصل رویکردی سطحی و بدون برنامه بوده، نتوانسته اند نیازهای اساسی بزه دیدگان محجور را تامین کنند و مسیر پیچیده فرایندهای کیفری را برای آنها هموار سازند. در این مقاله تلاش می شود پس از تشریح اهمیت و ضرورت حمایت از محجورین در فرایند رسیدگی و مشخص کردن ابعاد گوناگون این موضوع، جایگاه حقوقی آنان در این فرآیند بررسی شده و در خلال آن، راهکارهایی برای ارتقا و بهبود این جایگاه ارائه گردد.

کلیدواژه ها:

محجورین ، بزهدیدگان ، فرایند رسیدگی ، پیشگیری از بزهدیدگی ، حمایت افتراقی