طراحی سامانه های تصمیم یار خودکار در زنجیره تامین با استفاده از هوش مصنوعی توضیح پذیر

تحول دیجیتال در مدیریت زنجیره تامین منجر به ظهور نسل جدیدی از سامانه های تصمیم یار خودکار شده است که قادرند بر پایه ی داده های بلادرنگ، تصمیم های پیچیده و چندمتغیره را اتخاذ کنند. با این حال، مسئله ی شفافیت و قابلیت توضیح تصمیم ها یکی از چالش های اساسی این سامانه هاست، زیرا در بسیاری از موارد، مدیران نمی توانند منطق درونی الگوریتم ها را درک یا ارزیابی کنند. در این مقاله، چارچوبی برای طراحی سامانه های تصمیم یار خودکار مبتنی بر هوش مصنوعی توضیح پذیر (Explainable AI - XAI) در زنجیره تامین ارائه می شود. نخست، مفهوم و ضرورت تصمیم یارهای خودکار در زنجیره تامین هوشمند بررسی می شود. سپس، نقش مدل های XAI در افزایش اعتماد، پاسخگویی و کارایی تصمیمات مدیریتی تحلیل می گردد. در نهایت، چالش های پیاده سازی عملی و ملاحظات اخلاقی در استفاده از XAI در فرآیندهای لجستیکی و تامین مورد بحث قرار می گیرد. نتایج پژوهش نشان می دهد که تلفیق الگوریتم های یادگیری عمیق با لایه های تفسیرپذیری و کنترل انسانی می تواند نه تنها کیفیت تصمیمات را بهبود بخشد، بلکه مقاومت سازمانی در برابر اتوماسیون را کاهش دهد.

کلیدواژه ها:

زنجیره تامین هوشمند ، هوش مصنوعی توضیح پذیر ، تصمیم یار خودکار ، یادگیری ماشین ، شفافیت الگوریتمی