تحلیل تطبیقی سیر تحول در منطق الطیر عطار بر پایه روان شناسی یونگ و فلسفه هایدگر

در این پژوهش ؛ فرایند سلوک در منطق الطیر عطار نیشابوری از چشم اندازی میان رشته ای بررسی می شود . که در آن ادبیات ؛ عرفان ؛ روان شناسی و فلسفه را در هم می آمیزد . عرفان ایرانی همواره سفری از ( من )به ( بی من ) و از ( خویشتن جزیی)بر ( کل منطق )را تصویر کرده است . عطار در منطق الطیر این مسیر را با زبانی رمزی و در قالب سفر پرندگان به سوی سیمرغ ؛ به عنوان نماد حقیقت باز آفرینی می کند . این پژوهش با رویکردی تطبیقی و میان رشته ای می کوشد تا سیر تحولی انسان در اندیشه عطار را با دو نظام فکری مهم در قرن بیستم ؛ روان شناسی تحلیلی کارل گستاو یونگ و فلسفه وجودی مارتین هایدگر در گفتگو قرار دهد . هفت وادی عطار نه صرفا به مثابه منازل عرفانی بلکه به عنوان مراحل تحول روانی و وجودی انسان تحلیل می شود . از منظر روان شناسی تحلیلی کارل گوستاو یونگ این سیر تحولی را می توان با فرایند (فردیت یابی ) تطبیق داد که در آن ناخودآگاه جمعی در سیر آشتی با خویشتن آشکار می شود . در سطح فلسفی پیوند میان حرکت پرندگان در جستجوی سیمرغ و حرکت دازاین در اندیشه مارتین هایدگر به سوی اصالت وجودی بررسی می گردد . نتیجه پژوهش نشان می دهد که سلوک عطار را می توان نوعی پدیدارشناسی عرفانی دانست که از ناخودآگاه آغاز و در فنا به هستی اصیل ختم می شود . سفری که میان روان و معنا ؛ میان حقیقت وجودی و درون انسان پلی برقرار می کند .

کلیدواژه ها:

فلسفه ، عرفان ، روانشناسی یونگ ، دازاین ، اصالت وجودی هایدگر