« قطب شمال و رقابت قدرت ها: تحلیل حقوقی رژیم حاکمیت و بهره برداری از منابع در حقوق بین الملل »

چکیده فارسی : قطب شمال، به عنوان یکی از آخرین مرزهای ناشناخته کره زمین، در دهه های اخیر به صحنه ای برای رقابت قدرت های بزرگ جهانی تبدیل شده است. ذوب یخ های قطبی، امکان بهره برداری از منابع عظیم نفت، گاز، شیلات و مسیرهای کشتیرانی جدید را فراهم کرده و منجر به طرح مجدد پرسش های بنیادین درباره حدود حاکمیت دولت ها، حقوق دریایی، رژیم بستر دریا و حفاظت محیط زیست دریایی شده است. این پژوهش با رویکردی تحلیلی–حقوقی و تطبیقی، به بررسی رژیم حقوقی قطب شمال از منظر حقوق بین الملل پرداخته و جایگاه اسناد کلیدی مانند کنوانسیون حقوق دریاها (UNCLOS 1982)، توافقات قطبی و تصمیمات کمیسیون تحدید حدود فلات قاره (CLCS) را تبیین می کند. همچنین مسئولیت دولت ها در بهره برداری پایدار از منابع طبیعی، رعایت اصل همکاری بین المللی، و ضرورت تضمین امنیت محیط زیست قطبی مورد واکاوی قرار گرفته است. در نهایت، مقاله با تحلیل چالش های ناشی از رقابت روسیه، آمریکا، کانادا و چین، به ضرورت تدوین یک رژیم حقوقی جامع و الزام آور برای آینده قطب شمال اشاره دارد.

کلیدواژه ها:

قطب شمال ، حقوق بین الملل ، حاکمیت ، منابع طبیعی