تاثیر گروه همسالان بر نگرش ، انگیزه و پیشرفت تحصیلی

تاثیر گروه همسالان به عنوان یکی از قوی ترین نیروهای اجتماعی بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان در دوره نوجوانی، امری پذیرفته شده است؛ اما سازوکار دقیق انتقال این تاثیر از سطح اجتماعی به سطح عملکرد فردی، به ویژه با در نظر گرفتن متغیرهای واسطه ای مانند نگرش و انگیزه در بافت آموزشی ایران، نیازمند مدل سازی ساختاری است. هدف اصلی این پژوهش، تعیین مدل ساختاری تاثیر مستقیم و غیرمستقیم گروه همسالان بر پیشرفت تحصیلی با نقش واسطه ای نگرش و انگیزه تحصیلی بود. برای نیل به این هدف، چهار هدف فرعی شامل بررسی رابطه گروه همسالان با نگرش، انگیزه و نیز تعیین نقش واسطه ای هر یک از آن ها، آزمون شدند.پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، از نوع توصیفی-همبستگی با رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دوره متوسطه دوم شهر [نام شهر] بود که با استفاده از نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۳۵۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه های استاندارد تاثیر گروه همسالان، نگرش تحصیلی، انگیزه تحصیلی و میانگین نمرات (به عنوان پیشرفت تحصیلی) بود. تحلیل داده ها با نرم افزارهای SPSS و Amos انجام گرفت.نتایج تحلیل مدل ساختاری نشان داد که تاثیر گروه همسالان بر پیشرفت تحصیلی عمدتا غیرمستقیم و از طریق متغیرهای واسطه ای منتقل می شود. رابطه گروه همسالان با نگرش تحصیلی و انگیزه تحصیلی مثبت و قوی بود. نگرش تحصیلی نقش میانجی جزئی و معنادار و انگیزه تحصیلی نقش میانجی کامل و کلیدی را در رابطه گروه همسالان و پیشرفت تحصیلی ایفا کرد. این یافته حاکی از آن است که انگیزه تحصیلی، به ویژه در ابعاد درونی، کانال اصلی انتقال اثرات مثبت گروه همسالان به عملکرد تحصیلی پایدار است. نتیجه گیری می شود که مداخلات آموزشی باید بر ایجاد هنجارهای گروهی حامی انگیزه درونی و تقویت نگرش مثبت به تحصیل تمرکز نمایند.

کلیدواژه ها:

گروه همسالان ، پیشرفت تحصیلی ، نگرش تحصیلی ، انگیزه تحصیلی.