تاثیر شبکه های اجتماعی بر عزت نفس نوجوانان

در سال های اخیر، گسترش شبکه های اجتماعی به عنوان یکی از مهم ترین پدیده های دنیای دیجیتال، تاثیرات گسترده ای بر ابعاد مختلف زندگی نوجوانان برجای گذاشته است. یکی از مهم ترین جنبه های مورد توجه در این حوزه، تاثیر استفاده از شبکه های اجتماعی بر عزت نفس نوجوانان است؛ عاملی که نقش کلیدی در شکل گیری هویت فردی، روابط اجتماعی و سلامت روانی آنان ایفا می کند. این پژوهش با رویکرد توصیفی–مروری و با بهره گیری از منابع علمی داخلی و بین المللی، به بررسی تاثیرات مثبت و منفی شبکه های اجتماعی بر عزت نفس نوجوانان می پردازد. یافته های مرور مطالعات نشان می دهد که استفاده آگاهانه و هدفمند از شبکه های اجتماعی می تواند به تقویت احساس خودکارآمدی، فرصت ابراز وجود، و گسترش تعاملات اجتماعی مثبت منجر شود. با این حال، استفاده افراطی و مقایسه های اجتماعی مکرر با دیگران در فضای مجازی، می تواند باعث کاهش رضایت از خود، اضطراب اجتماعی، و تضعیف عزت نفس شود. از منظر روان شناختی، میزان و نوع تعامل نوجوانان در این فضا نقش تعیین کننده ای در جهت گیری اثرات دارد؛ به گونه ای که حمایت اجتماعی آنلاین و بازخورد مثبت از سوی همسالان می تواند اثرات منفی را تعدیل کند. در مقابل، مواجهه مداوم با محتوای غیرواقعی یا ایده آل گرایانه ممکن است موجب شکل گیری تصویر منفی از بدن یا ارزش شخصی شود. در پایان، پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی و مداخلات روانی–اجتماعی با هدف ارتقای سواد رسانه ای و تقویت عزت نفس در میان نوجوانان طراحی و اجرا شوند تا استفاده از شبکه های اجتماعی به صورت آگاهانه، کنترل شده و در راستای رشد فردی صورت گیرد.

کلیدواژه ها:

شبکه های اجتماعی ، عزت نفس ، نوجوانان ، سلامت روان ، هویت فردی ، مقایسه اجتماعی ، سواد رسانه ای