مقایسه تطبیقی مساجد تاریخی دوره تیموریان یزد از منظر تاثیر تاریخ وفرهنگ بر ساختار کالبدی وتزیینات

دین اسلام سابقه ای هزار و چهارصد ساله در این مرز و بوم دارد این پیشینه سبب تاثیر پذیری بسیاری از ابعاد زندگی مردم از اسلام گردید. یکی از مهمترین تاثیر گذاری دین اسلام اثری بود که بر روی هنرها بخصوص معماری گذاشت. اولین بناهایی که پس و سپس از ورود اسلام به ایران بوجود آمدند مساجد بودند که در ابتدا با تغییر کاربری آتشکده ها و با ساخت بناهای جدیدی بعنوان مسجد تاسیس شدند. در زمان حکومت، تیموریان سبک معماری اسلامی ایرانی شروع به تکامل کرد و تمام ابنیه با کاربری های متفاوت بر اساس این سبک بنا میشدند بنابر تصمیمی که در حکومت تیموریان اتخاذ گردید، حکومت محله ای را در شهر یزد برای ساخت اماکن در نظر گرفت. مساجد یزد از برخی منظرها با مساجد ایران شباهت ها و تفاوت هایی نیز داشتند که هدف از این پژوهش مقایسه تطبیقی مساجد شهر یزد از منظر تاثیر تاریخ و فرهنگ بر ساختار کالبدی و تزیینات ۶ است. این مقایسه میان مسجد جامع یزد، مسجد امیر چخماق یزد، مسجد حظیره و مسجد جامع اردکان استان یزد صورت گرفت. ابتدا ویژگیهای سبکی و کالبدی مساجد به روش کتابخانهای و اسنادی مورد مطالعه قرار گرفت و در ادامه با روش میدانی ویژگیهای سبکی کالبدی و تزئینات معماری مساجد منتخب مورد بررسی قرار گرفت. در این راستا به بررسی اینکه معماری مساجد دوره تاریخی تیموریان یزد از چه سبکی پیروی می کنند و تاثیر حکومت تیموریان بر شکل گیری کالبدی مساجد چگونه بوده است و بر اساس شاخصه های سبکی کالبدی و تزئینات در معماری مساجد شهر یزد چه تفاوت ها و شباهت های بارزی وجود دارد، پرداخته شده است. نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد که شاخصه های پایداری فرهنگی در تمامی نمونه های مورد بررسی به طرز زیبایی قابل مشاهده هستند. اجتماع پذیری دیدو، منظر، نظم، سازماندهی، مردم واری و محرمیت بارزترین شاخصه های پایداری فرهنگی هستند که در معماری نمونه های مورد مطالعه، قابل مشاهده اند.

کلیدواژه ها:

مساجد یزد ، معماری دوره تیموریان ، تاریخ ، فرهنگ