اثربخشی داده های بزرگ در بهبود و واقعی سازی بودجه نویسی دولتی ایران

داده های بزرگ (Big Data) به عنوان ابزاری نوین در حکمرانی عمومی، پتانسیل بالایی برای تحول در فرآیند بودجه نویسی دولتی دارد. این پژوهش با هدف بررسیان بررسی اثربخشی داده های بزرگ در بهبود دقت پیش بینی، بهینه سازی تخصیص منابع و افزایش شفافیت در بودجه نویسی ایران انجام شد. روش تحقیق ترکیبی (کیفی-کمی) شامل مرور اسنادی، مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۵ کارشناس سازمان برنامه و بودجه و مرکز آمار ایران، و تحلیل داده های ثانویه از گزارش های رسمی (۱۳۹۸–۱۴۰۳) بود. یافته ها نشان داد که داده های بزرگ می تواند خطای پیش بینی درآمدها را تا ۲۲ درصد کاهش دهد، تخصیص منابع در بخش های اولویت دار مانند سلامت و آموزش را تا ۱۸ درصد بهبود بخشد و با ایجاد داشبوردهای شفافیت، نظارت عمومی را تقویت کند. با این حال، چالش هایی نظیر کمبود زیرساخت یکپارچه، مسائل حریم خصوصی و کمبود نیروی متخصص مانع بهره برداری کامل هستند. راهکارهای پیشنهادی شامل تدوین نقشه راه ملی دیجیتال، تقویت همکاری بین سازمانی و اجرای پروژه های پایلوت در بخش های کلیدی است. نتایج حاکی از آن است که ادغام داده های بزرگ در بودجه نویسی نه تنها کارایی اقتصادی را افزایش می دهد، بلکه به پایداری مالی دولت در شرایط تورمی و تحریم کمک می کند. این پژوهش پیشنهاد می کند که سازمان برنامه و بودجه با همکاری مرکز آمار، پایگاه داده ملی یکپارچه ای تا پایان برنامه هفتم توسعه (۱۴۰۶) راه اندازی کند. در نهایت، داده های بزرگ از یک فناوری صرف به یک ضرورت راهبردی در حکمرانی بودجه محور تبدیل شده است.

کلیدواژه ها:

داده های بزرگ ، بودجه نویسی ، پیش بینی ، شفافیت ، حکمرانی دیجیتال ، ایران