نقش شهروندان در توسعه پایدار شهری با رویکرد محیط زیستی و مسئولیت اجتماعی

توسعه پایدار شهری به عنوان یکی از مهم ترین چالش های معاصر جوامع شهری، نیازمند توجه به تعاملات میان عوامل اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی است. در این راستا، نقش شهروندان به عنوان عاملان فعال و مسئول در تحقق اهداف توسعه پایدار مورد توجه ویژه قرار گرفته است. این مطالعه با رویکرد نظری و تحلیلی، چارچوبی یکپارچه برای بررسی روابط میان سرمایه اجتماعی، مسئولیت اجتماعی شهروندان و ابعاد محیط زیستی توسعه پایدار شهری ارائه می دهد. چارچوب توسعه یافته از مدل ها و نظریه های موجود بهره می گیرد و با ترکیب آن ها، امکان تحلیل همزمان اثرات متقابل مولفه های اجتماعی، محیط زیستی و نهادی فراهم می شود. علاوه بر این، چارچوب امکان سنجش روابط کمی میان مولفه ها، تحلیل حساسیت و شناسایی محدوده های کاربرد مدل در سناریوهای مختلف شهری را نیز ارائه می کند.مطالعه حاضر نشان می دهد که سرمایه اجتماعی شهروندان نقش محوری در ارتقای مسئولیت پذیری محیط زیستی و مشارکت در برنامه های شهری دارد و تعاملات متقابل میان این مولفه ها قابل سنجش و تحلیل است. این چارچوب قابلیت تطبیق با شرایط فرهنگی، نهادی و مکانی مختلف را دارد و می تواند به عنوان ابزاری برای شبیه سازی رفتار شهروندان و پیش بینی تاثیر سیاست ها بر شاخص های توسعه پایدار مورد استفاده قرار گیرد. همچنین، چارچوب ارائه شده مسیرهای پژوهشی میان رشته ای را در حوزه های برنامه ریزی شهری، سیاست گذاری محیط زیستی و جامعه شناسی شهری تقویت می کند و زمینه ای برای توسعه مطالعات آتی فراهم می آورد. این پژوهش با تمرکز بر تبیین نظری تعامل شهروندان و محیط شهری، سهم قابل توجهی در گسترش دانش موجود و ایجاد بستر کاربردی برای سیاست گذاری و طراحی برنامه های آموزشی و ترویجی دارد.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار شهری ، مسئولیت اجتماعی شهروندان ، سرمایه اجتماعی ، چارچوب نظری ، شاخص های محیط زیستی