مسئولیت کیفری شهرداری در قبال حوادث ناشی از زیرساخت های معیوب شهری

شهرداری به عنوان یکی از مهم ترین نهادهای عمومی و محلی در نظام حقوقی ایران، مسئولیت گسترده ای در قبال حفظ و نگهداری زیرساخت های شهری مانند معابر عمومی، جدول ها، چاهک ها، روشنایی خیابان ها و سایر تاسیسات شهری دارد. این مسئولیت نه تنها جنبه مدنی دارد، بلکه در موارد خاصی می تواند منجر به مسئولیت کیفری شود، به ویژه زمانی که قصور یا بی احتیاطی شهرداری باعث وقوع حوادثی مانند سقوط شهروندان در چاهک های باز، تصادفات ناشی از ناهمواری معابر یا آسیب های ناشی از فرسودگی زیرساخت ها گردد. این مقاله با روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و بر اساس بررسی قوانین کلیدی مانند قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، قانون شهرداری ها مصوب ۱۳۳۴ و همچنین رویه قضایی، به تحلیل عمیق مسئولیت کیفری شهرداری می پردازد. نتایج تحقیق نشان می دهد که مسئولیت کیفری شهرداری به عنوان شخص حقوقی، تنها در صورتی محقق می شود که نماینده قانونی آن (مانند شهردار، مدیران مناطق یا پیمانکاران تحت نظارت) به نام یا در راستای منافع شهرداری مرتکب جرم شود و این امر نیازمند اثبات عناصر سه گانه جرم (رکن قانونی، مادی و معنوی) به همراه رابطه سببیت مستقیم است. با این حال، در عمل، رویه قضایی ایران بیشتر بر مسئولیت مدنی تمرکز دارد و موارد مسئولیت کیفری شهرداری نادر هستند، زیرا اثبات قصور فاحش و رابطه مستقیم سببیت اغلب دشوار است.

کلیدواژه ها:

مسئولیت کیفری ، شهرداری ، زیرساخت های معیوب شهری ، بی احتیاطی ، ترک فعل.