تحلیل تطبیقی تزئینات سردر خانه تاریخی غفاری با سبکهای تزئینی قاجار و پهلوی اول

سردر خانه تاریخی به عنوان اولین عنصری که انسان در برخورد با بنا داشته و مهمترین وجه نمای بیرونی تنها یک ورودی عملکردی نیست؛ بلکه تجلی بخش هنر، اعتقادات و فرهنگ دوران خویش و نشانه هایی از جایگاه اجتماعی ساکنان هستند. در هنر معماری دوره قاجاریه هنر گچبری و در هنر معماری دوره پهلوی اول هنر تزئینی آجرکاری به طور گسترده برای تزئینات بناهای آن دوره استفاده می شد. برخی از بناهای ساخته شده در دوره پهلوی اول با تاثیر از هنر به جا مانده از دوره قاجار علاوه بر استفاده از آجرکاری از هنر گچبری نیز در بناها استفاده می کردند. این پژوهش با بررسی بنایی مربوط به دوره پهلوی اول که از هنر دوره قاجار نیز بهره برده است و تلفیق سنتهای معماری ایرانی با نوگرایی غربی محسوب می شود به بررسی نمونه موردی سردر خانه تاریخی غفاری واقع در شهر قم به عنوان سندی ملموس از تاریخ و فرهنگ می پردازد. این مطالعه با انتخاب یک خانه شاخص از روش توصیفی-تحلیلی و مطالعات میدانی استفاده شده است. هدف از این پژوهش مطالعه تزئینات اجرکاری و نقوش تزئینی گچبری بنایی، در سردر خانه تاریخی از دوره پهلوی اول و تحلیل و بیان ویژگیهای آن است این مطالعه و تحلیل با رویکرد تاریخی است. یافتههای پژوهش نشان می دهد که سردر خانه تاریخی، با تلفیقی از اصالت ایرانی و تاثیرپذیریهای محدود، حامل پیامهای متنوعی است عناصر معماری و تزئینات غنی سردر بنا اشاره به هنر، سازندگان باورهای مذهبی و عامیانه، نمادگرایی عمیق و سطح اجتماعی صاحب خانه دارند تحلیل این نشانههای بصری و مفهومی در نمونه موردی، تایید می کند که سردرهای خانه تاریخی فراتر از زیبایی شناسی روایتگر تاریخ، اجتماعی تحولات هنری و نظام ارزشی جامعه ایران در دوره قاجاراند.

کلیدواژه ها:

تزئینات بنا ، سردر خانه ، تاریخی ، گچبری ، آجرکاری