بازخوانی انتقادی مفهوم شهرگرایی پایدار با تاکید بر حکمرانی سایه و شهر پساسرمایه داری

در سالهای اخیر مفهوم شهرگرایی، پایدار زیر فشار بحرانهای نوظهور شهری و سلطه گفتمان نئولیبرالیسم بیش از پیش مورد پرسش و بازنگری قرار گرفته است. این پژوهش با بازخوانی انتقادی مفهوم پایداری شهری به بررسی نقش حکمرانی سایه و فرایندهای پساسرمایه داری در تعیین سرنوشت فضا و عدالت شهری می پردازد. هدف آن است که با رمزگشایی شبکه های پنهان قدرت و منطق انباشت فضایی ابعاد پنهان شکست پروژه های پایداری و استمرار نابرابری را روشن سازد. روش پژوهش مبتنی بر مرور نظام مند و تطبیقی منابع کلیدی فارسی و بین المللی طی سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ است. در کنار شناخت روندهای نظری و کارکردی چارچوب تحقیق بر پیوند سه حوزه اقتصاد سیاسی فضا، ساختارهای حکمرانی سایه و پارادایمهای گذار به پایداری پساسرمایه داری استوار است. تحلیل های تطبیقی نشان می دهد که تقلیل گفتمان پایداری به ابزاری برای بازتولید نظم نئولیبرال نه تنها به تشدید نابرابری فضایی و انحصار قدرت می انجامد بلکه راه هرگونه اصلاح تدریجی و تحقق عدالت فضایی را سد می کند. در نهایت با نقد رویکردهای تثبیت شده و تاکید بر ضرورت دگرگونی ساختارهای قدرت، نتیجه گرفته می شود که تحقق الگوهای جدید حکمرانی مشارکتی و شفافیت نهادی تنها از مسیر افشا و تضعیف شبکه های غیر رسمی و عبور بنیادین از منطق بازار محور ممکن خواهد بود. این رهیافت افق نوینی برای سیاستگذاری عادلانه و حق به شهر در کلان شهرهای جنوب جهانی و مناطق در حال گذار می گشاید.

کلیدواژه ها:

حکمرانی ، سایه پایداری ، شهری ، شهر پساسرمایه داری ، اقتصاد سیاسی فضا ، نئولیبرالیسم ، عدالت ، فضایی ، قدرت نامرئی ، توسعه مشارکتی ، حق به شهر