اصول طراحی بوم شهرها در اقلیم گرم و خشک با تاکید بر بعد تاب آوری اقلیمی نمونه موردی: شهر یزد

در دهه های اخیر شدت گیری بحران های زیست محیطی و تغییرات اقلیمی لزوم بازاندیشی در الگوهای توسعه شهری را به ضرورتی انکارناپذیر بدل ساخته است. این موضوع در اقلیم هایی نظیر اقلیم گرم و خشک که دارای چالش های زیست محیطی و اقلیمی دوچندانی هستند اهمیت فراوانی پیدا می کند. به نظر می رسد استفاده از مدل بوم شهر و ارتباط آن با مفهوم تاب آوری اقلیمی می تواند نقش مهمی در دستیابی به اصول پایداری و نیز مقابله با اثرات تغییرات اقلیم ایفا نماید. بنابراین هدف پژوهش حاضر طراحی یک چارچوب مفهومی برای طراحی بوم شهرها در اقلیم گرم و خشک با تاکید بر شهر یزد، با تلفیق مولفه های نظری اکوسیتی با شاخص های تاب آوری اقلیمی است. پژوهش حاضر از نوع پژوهش کیفی با رویکرد اکتشافی-تطبیقی و از نوع کاربردی-توسعه ای است. از منظر روش تحقیق در بیشتر بخش های این پژوهش از روش تحلیل محتوای نظری و استنتاج منطقی استفاده شده است. یافته های پژوهش در بعد نظری شامل ارائه چارچوب مفهومی طراحی بوم شهرها در اقلیم گرم و خشک می باشد. در این چارچوب با بهره گیری از اصول نظری اکوسیتی و تاب آوری اقلیمی، در ارتباط با شاخص های اقلیم گرم و خشک و همچنین تجارب جهانی و بومی به ارائه چهار بعد از ابعاد طراحی بوم شهر از جمله بعد اقتصادی و اجتماعی، جنبه سیاست گذاری و بعد کالبدی و زیست محیطی، جنبه اجرایی و راهکار اجرایی پرداخته شده است. از منظر نمونه موردی، نیز بازتعریف اساسی در نقش اقتصادی، اجتماعی و فضایی این شهر، برنامه ریزی برای گذار از الگوی صنایع آب و آلاینده به سمت اقتصاد خدمات محور و خلاق، توسعه انرژی های پاک، مدیریت منابع و پسماند و بازسازی حس تعلق و سرمایه اجتماعی از جمله مهمترین یافته های این پژوهش می باشد.

کلیدواژه ها:

پایداری بوم ، شهرها اقلیم گرم و خشک ، تاب آوری اقلیمی ، شهر یزد ، دانشگاه هنر اسلامی تبریز