مروری بر نقش تحلیل عملکرد لرزه ای سازههای بلند مرتبه در تدوین ضوابط شهرسازی مقاوم در برابر زلزله

شهرهای پرتراکم روز به روز بیشتر به ساختمانهای بلند مرتبه ای وابسته میشوند که باید در برابر زمین لرزه های کم وقوع اما بالقوه فاجعه آمیز تاب آوری داشته باشند. این، مرور پیشرفته ترین پژوهشها را درباره چگونگی و چرایی به کارگیری تحلیل دقیق عملکرد لرزه ای سازههای مرتفع برای شکل دهی معیارهای توسعه شهری در سراسر جهان تلفیق می کند. جستجوی نظام مند منابع (۱۹۹۰) تا فوریه (۲۰۲۵ در پایگاههای Web of Science، Scopus و Engineering Village ۲۵۷ مدرک اولیه را شناسایی کرد که از میان آنها ۱۱۲ مدرک معیارهای سختگیرانه روش شناختی و کاربردی را برآورده نمودند. یافتهها در پنج محور سازمان دهی شده است (۱ تحول آئین نامههای طراحی لرزه ای (۲ روشهای تحلیلی و عددی (۳) عملکرد تجربی در زمین لرزه های اخیر (۴ ترجمه نتایج عملکردی به مقررات شهری؛ و (۵) فناوریها و مصالح نوین تحلیل نشان میدهد الف) ناهماهنگی های مداومی میان شواهد مهندسی و مقررات برنامه ریزی وجود دارد (ب) اثرات مدهای بالاتر و خسارات غیرسازه ای اهمیت فزاینده ای یافته اند، و ج) مسیرهای کاهش خطر امیدبخشی همچون طراحی مبتنی بر عملکرد، سازه های فولادی مدولار، سامانه های میراگر پیشرفته و دوقلوهای دیجیتال مبتنی بر هوش مصنوعی در دسترس است. در پایان، دستور کار پژوهشی و توصیه های سیاستی ارائه میشود تا بینشهای مهندسی سازه با اهداف تاب آوری جامع ابرشهرهای آینده همسو گردد.

کلیدواژه ها:

تحلیل عملکرد لرزه ای سازه های بلند مرتبه ، ضوابط شهرسازی مقاوم در برابر زلزله ، طراحی مبتنی بر عملکرد ، میراگرهای پیشرفته ، دوقلوهای دیجیتال (Digital Twins)