مروری بر نقش فناوریهای نوین در طراحی محیطهای شهری با تاکید هوشمندسازی در زیباسازی شهری

شهرها به عنوان مراکز اصلی زندگی بشر به سرعت در حال تحول هستند و بهره گیری از فناوریهای نوین در طراحی و زیباسازی آنها مورد توجه ویژه قرار گرفته است. در این میان رویکرد شهر هوشمند که به استفاده گسترده از فناوری اطلاعات و ارتباطات اینترنت اشیاء (IoT)، هوش مصنوعی (AI)، واقعیت افزوده (AR)، تحلیل داده های بزرگ (Big Data) و فناوریهای سبز و تجدیدپذیر اشاره دارد توانسته است زیباسازی فضاهای شهری را متحول سازد. هدف از این مطالعه، مرور نظام منظم نقش فناوریهای نوین در طراحی محیطهای شهری با تاکید ویژه بر هوشمندسازی در زیباسازی شهری است. برای این منظور از میان ۱۰۷۸ مقاله بازیابی شده از پایگاههای علمی معتبر مانند اسکوپوس و وب آوساینس نهایتا ۷۵ مقاله با توجه به معیارهای دقیق پژوهش انتخاب و به صورت کیفی تحلیل و ارزیابی شدند. نتایج مطالعه نشان داد که فناوریهای IoT و AI قادرند زیباسازی شهری را از حالت ایستا به پویایی و تعاملی تبدیل کرده و فضای شهری را بر اساس شرایط محیطی و نیاز شهروندان بهبود بخشند. برای نمونه مبلمان شهری هوشمند، دیوارهای سبز هوشمند و نورپردازیهای تعاملی مبتنی بر حسگر موجب افزایش زیبایی، شناسی، کاهش مصرف انرژی و ارتقای تعاملات اجتماعی در فضاهای عمومی شده اند. افزون بر این، فناوریهای AR و VR نیز به عنوان ابزاری اثربخش در مشارکت شهروندان در فرایندهای طراحی شهری عمل کرده اند. همچنین استفاده از تحلیل دادههای بزرگ برای درک بهتر نیازها و ترجیحات شهروندان در زیباسازی شهری مورد تاکید قرار گرفته است. در کنار مزایای متعدد یافتهها نشان دادند که استفاده از این فناوریها با چالشهایی همچون هزینههای بالای اجرا و نگهداری، نگرانیهای حریم خصوصی و لزوم وجود زیرساختهای قوی فنی و قوانین و مقررات مشخص روبرو است. در نهایت، برای توسعه زیباسازی هوشمند در آینده لازم است سیاستگذاران و برنامهریزان شهری به سمت ایجاد مدلهای طراحی جامع، فرهنگسازی عمومی، تقویت مشارکت شهروندی و تسهیل همکاریهای بین المللی گام بردارند. پژوهشهای آتی نیز باید بر ارزیابی بلندمدت آثار اجتماعی، فرهنگی و محیطی این فناوریها تمرکز نمایند.

کلیدواژه ها:

زیباسازی ، شهری ، شهرهای ، هوشمند ، اینترنت اشیاء (IoT) ، هوش مصنوعی (AI) ، AR ، فناوریهای سبز و پایدار ، واقعیت افزوده