سنجش کیفیت زندگی شهری در شهرهای مدرن اسلامی (مطالعه موردی: شهر اصفهان)

روندهای معاصر شهرسازی ایران تحت تاثیر آموزه های مدرنیسم و پسامدرنیسم به طراحی و شکل گیری محلات شهری متنوعی با هدف ارتقای کیفیت زندگی شهروندان منجر شده است. اگرچه این رویکردها امکانات و خدمات مدرن و نوآورانه ای را به فضای شهری اضافه کرده اند، اما همچنان میزان موفقیت آنها در پاسخگویی به نیازهای اجتماعی و فرهنگی ساکنان به ویژه در شهرهای دارای پیشینه تاریخی و هویت اسلامی، محل تامل است. در این پژوهش با هدف سنجش و مقایسه کیفیت زندگی شهری سه محله سپاهان، شهر خانه اصفهان و بهارستان به عنوان نمونه هایی از محلات مدرن اسلامی در شهر اصفهان انتخاب شده اند. داده های میدانی از میان ۳۸۴ نفر از ساکنان این محلات و با استفاده از پرسشنامه استاندارد کیفیت زندگی شهری گردآوری و با رویکرد توصیفی-تحلیلی مورد بررسی آماری قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهد که میانگین شاخص های کیفیت زندگی شهری در سه محله مورد مطالعه تفاوت معناداری دارد؛ به گونه ای که محله خانه اصفهان، با کسب بالاترین امتیاز کیفیت زندگی بیشترین میزان همسویی با الگوهای محله سازی ایرانی-اسلامی را از خود نشان داده است. این محله با تقویت شبکه روابط اجتماعی، تمرکز بر مسجد محوری، وجود مراکز مذهبی و فرهنگی فعال، و توجه به سازمان فضایی سنتی، موفق شده است سطح بالاتری از رضایت شهروندان را فراهم سازد. بر اساس نتایج پژوهش، توجه به ساختارهای اجتماعی و فرهنگی بومی در کنار نوسازی کالبدی و خدمات شهری شرط لازم برای ارتقای کیفیت زندگی در محلات مدرن اسلامی به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

کیفیت زندگی شهری ، شهر مدرن ، اسلامی ، اصفهان ، سپاهان ، شهر خانه ، بهارستان ، برنامه ریزی شهری ، محلات شهری