تجلی نور در نگارگری ایرانی

یکی از عناصر زیبایی شناسی در آثار نگارگری ایران نور است. نگارگر ایرانی در آثارش همواره از نمایش نور محض بهره برده است که در بیان، هنرمندان از آن به رنگ تعبیر شده است. در نگارگری ایرانی کشف مسئله عینیت گریزی و گذار از عالم واقعیت و طبیعت به عالمی فراسوی آن در رنگ و درخشانی و بی سایگی نور در کنار خصلت ممتاز باطن گرایی و درون نمایی این عنصر بسیار قابل توجه است. نور و رنگ در بسیاری موارد هم گوی و هم پهلوی یکدیگر در بیان خصلت های درونیشان هستند و این مسئله به سبب منشا و مصدر جهان بینی نقاش در آفرینش اثر هنری اش است. هنرمند همه چیز را از بالا می بیند در یک، نور که این نور به پرده اضافه نشده است. این نور در درون رنگ هاست یعنی، رنگ نور را با خودش دارد. در بررسی جنبه های گوناگون کاربرد رنگ و آنچه که مصدر و منشا جهان بینی نقاش در به کارگیری روش های بیانی استفاده از عناصری چون رنگ و نور در تصاویر بوده است. می توان به نقش اساسی در تعیین جایگاه هنر نگارگری رسید. این پژوهش به تحلیل نظریه های نور در تفکرات و آیینهای دینی قبل از اسلام همچون حکمت مزدایی، حکمت فهلوی و اندیشه های مانی پیامبر و در منظر عرفا و حکمای بعد از ظهور اسلام به نحوی که در نگاره های ایرانی متجلی شده است می پردازد.

کلیدواژه ها:

نور نگارگری ، ایرانی ، حکمت ، حکمت اشراق ، حکمت خسروانی ، مانی