بررسی نمادشناسی و معناشناسی رنگهای به کار رفته در مسجد امام سمنان

رنگها به عنوان یک عنصر بصری و فیزیکی بار معنایی و نمادین خاصی در عرصههای فرهنگی و مذهبی و بدین لحاظ بر احساسات و ادراکات او تاثیر عمیق میگذارد در هنرهای تجسمی ایران به ویژه در کاشی کاری بناهای مذهبی رنگها نقش بسیار مهمی در انتقال معانی عرفانی و یا دینی و زیبایی شناسی ایفا میکنند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی و استفاده از منابع اسنادی و مطالعات پیشین به بررسی و تحلیل نمادشناسی رنگها در کاشیکاری مسجد امام سمنان پرداخته است. هدف از این پژوهش، تحلیل دقیق و نمادشناسانه رنگها در کاشی کاری بنای مذهبی مسجد امام سمنان است تا با تبیین معانی عمیق نهفته در هر رنگ، رمزگشایی معانی عمیق هر رنگ در این بنای تاریخی می پردازد چنانچه این پژوهش میکوشد با مطالعه تطبیقی نمادپردازی رنگها و بررسی پیشینه تاریخی فرهنگی انتخاب و کاربرد آنها نقش سازنده رنگ را در ارتقای تجربه معنوی و زیبایی شناسانه مخاطبان این فضاها آشکار سازد.نتایج حاصله نشان از آن دارد رنگهایی مانند آبی لاجوردی و فیروزه ای نماد آسمان بی نهایت و تعالی معنوی،با القای حس آرامش و اتصال به ملکوت به فراوانی و کثرت در این مسجد به استفاده شده است و رنگ زرد طلایی به عنوان رنگ مکمل بیانگر تجلی نور، دانایی و عظمت،الهی مرکزیت و شکوه فضا را در بنای مسجد امام سمنان برجسته میسازند و با تاکید بر نظم و وحدت طرحها هویت واحدی را شکل می دهند چنانچه مجموعه رنگهای این مجموعه در کنار الگوهای هندسی و نقوش گیاهی و خوشنویسی فضایی سرشار از آرامش وحدت و معنویت را فراهم میکند در مجموع رنگهای به کار رفته در کاشی کاری مسجد امام سمنان، بیانگر پیوند عمیق هنر و معنویت ایرانی اسلامی است و نقشی موثر در ارتقای حس،معنوی آرامش روانی و ادراک زیبایی شناسانه ی بازدید کنندگان را ایفا میکند.

کلیدواژه ها:

معماری ، قاجار ، سمنان ، تزیینات ، رنگ