بررسی هندسه در تذهیب کتاب آرایی دوره قاجار

آنچه درباره ی هنر تذهیب کتاب در ایران در قرون اولیه پس از تسلط اعراب میدانیم ناچیز است ولی از آنچه در دست است چنین بر می آید که این هنر همان مسیری را طی کرده که تمدن و فرهنگ اسلامی در پیشرفت خود به سوی غرب داشته است. فراز و نشیبهای هنر تذهیب در طول تاریخ و تغییرات عمده در هنر اواخر دوره ی صفوی با ورود اسلوب نقاشی غربی به نقاشی ایرانی هنر کتاب آرایی را دگرگون کرد و این دگرگونی بعد از آن دوره ی ادامه داشت و دیگر به جلا و شکوه گذشته بازنگشت. حال در این مطالعه قصد داریم به تغییرات پیش آمده در هنر کتاب آرایی دوره قاجار که دوره گذار هنر به حساب می آید به طور خلاصه و مفصل تر به نقوش هندسی در تذهیب دوره قاجار بپردازیم و این پرسش بپردازیم که نقوش هندسی در تذهیب دوره قاجار از چه اصولی پیروی میکنند؟ در کتوب خطی مذهب این دوره از نقوش هندسی به چه شکل استفاده شده است؟ برای رسیدن به پاسخ این سوالات از روش تاریخی-تحلیلی و با جمع آوری اطلاعات از منابع در دسترس استفاده شده است که نتایج نشان میدهند بیشترین تذهیب مربوط به نسخ خطی قرآن کریم بوده و از همان اسلوب سنتی استفاده شده ولی در کتوب ادبی و... تذهیب کاران دست بازتری داشتهاند و اسلوب تذهیب در دوران قاجار ادامه دهنده اسلوب تذهیب در دوران صفویه است اما رنگهای نازلتر و با طراحی ضعیف تر که نشانه بارزی از سلیقه سفارش دهندگان آن است.

کلیدواژه ها:

کتابت ، کتاب آرایی قاجار ، تذهیب ، هندسه