واکاوی ارتباط جبر و اختیار و معنای زندگی در بستر شعر فلسفی فارسی

واکاوی جبر و اختیار در معنای زندگی به ویژه در بستر شعر،فلسفی موضوعی عمیق و چندوجهی است که شاعران بسیاری با نگاهی انتقادی و تاملی به آن پرداخته اند پاسخ به پرسش از معنای زندگی دغدغه بسیاری از فیلسوفان و اندیشمندان بوده است اما همواره در میان فیلسوفان اختلاف نظرهایی وجود دارد برخی همچون،نیچه، شوپنهاور، توماس نیگل و سارتر معنایی برای زندگی قائل نبوده اند و با تاکید بر پوچی،زندگی معناداری آن را زیر سوال میبرند و برخی فلاسفه به این پرسش پاسخهای متفاوت و بعضا متضاد دادهاند و برای زندگی معانی مختلفی را قائل باشند و چندین مولفه را در تبیین معنای زندگی موثر دانسته اند در این مقاله ابتدا به بررسی مسئله جبر و اختیار در فلسفه غرب و فلسفه اسلامی پرداخته میشود و سپس نقشی که اختیار انسان در دستیابی به معنای زندگی در بستر شعر فلسفی دارد مورد بررسی قرار میگیرد هدف این پژوهش واکاوی نقش اختیار انسان در تبیین معنای زندگی و نمود آن در شعر فلسفی است. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی صورت گرفته است و گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای بوده است. نتایج این پژوهش نشان میدهد که بین مفهوم معنای زندگی و اختیار انسان رابطه ای مستقیم وجود دارد، به طوری که نمیشود انسان را موجودی مختار ندانست ولی برای زندگی معنی قائل شد یا به عبارتی میتوان گفت نظریات جبرگرایانه منجر به بی معنا بودن زندگی برای انسان میشود انسان جبرا مختار است و با انتخابهایی که در زندگی دارد میتواند به کشف یا جعل معنا در زندگی برسد همچنین بررسی نقش جبر و اختیار در معنای زندگی از دیدگاه شعر فلسفی نشان میدهد که هر شاعر رویکرد خاصی به این مسئله داشته.است برخی جبر را عامل بی معنایی زندگی میدانند برخی اختیار و اراده انسان را عامل مهمی در معنا بخشیدن به زندگی میدانند و برخی با نگرشی متعادل انسان را در چارچوبی نظام مند دارای اختیار میدانند.

کلیدواژه ها:

معنای زندگی ، جبر و اختیار ، جعل معنا ، کشف معنا ، شعر فلسفی