بررسی علل طبیعی و انسانی پدیده گرد و غبار و پیامدهای آن

پدیده گرد و غبار متشکل از ذرات معلق PM۱۰ و PM۲.۵ است که نه تنها به عنوان یک چالش محیط زیستی در مناطق خشک و نیمه خشک شناخته می شود بلکه پیامدهایی جدی برای سلامت زیست بوم و اقتصاد به همراه دارد. علل طبیعی (مانند خشکسالی های بلندمدت، پوشش گیاهی اندک، ترکیب خاک، سبک وزش بادهای (شدید و انسانی (مانند خشکی تالاب ها بر اثر مدیریت نادرست، آب کشاورزی، مخرب شهرنشینی و چرای بی رویه) تحلیل شده اند. نتایج نشان می دهد که این عوامل در مناطق خشک و نیمه خشک مانند سیستان با بادهای ۱۲۰ روزه و ایجاد بیش از ۱۰۰ روز گرد و غبار شدید اثرات مخربی را به همراه دارد. پیامدهای محیط زیستی شامل کاهش فتوسنتز، شوری، خاک افت، تنوع زیستی و تخریب منابع آبی از اثرات مخرب پدیده گرد و غبار است. پیامدهای اقتصادی و اجتماعی این پدیده نیز اختلال در حمل و نقل، آسیب به زیرساخت ها، کاهش بهره وری و افزایش هزینه های سلامت را به همراه دارد. احیای تالاب ها، تثبیت خاک، نصب ایستگاه های پایش و توسعه همکاری منطقه ای از جمله راهکارهای پیشنهادی است که می تواند پیامدهای ناشی از گرد و غبار را کاهش دهد. به گونه ای که اجرای راهکارهای ترکیبی و محلی با همکاری بین المللی می تواند شدت و پیامدهای گرد و غبار در مناطق آسیب پذیر نظیر سیستان را به طور موثری کاهش دهد.

کلیدواژه ها:

ریزگرد ، PM۲.۵ ، PM۱۰ ، فرسایش بادی ، خشکسالی ، مدیریت منابع آب ، خشک شدن تالاب ها ، تغییر اقلیم