تحلیل کیفی عناصر معماری ایرانی - اسلامی در باز آفرینی هویت فرهنگی باغ موزه کتاب تبریز

هدف این پژوهش تحلیل کیفی عناصر معماری ایرانی - اسلامی و بررسی نقش آنها در بازآفرینی هویت فرهنگی باغ موزه کتاب تبریز است. این مطالعه می کوشد با شناسایی و بازتفسیر مولفه های اصیل، معماری، چارچوبی بومی و کاربردی برای طراحی فضاهای فرهنگی معاصر ارائه دهد. مسئله اصلی این است که در روند توسعه شهری تبریز، نشانه های هویتی معماری سنتی رو به کاهش نهاده و فضاهای فرهنگی جدید غالبا فاقد پیوند عمیق با میراث ایرانی - اسلامی هستند. این امر ضرورت طراحی الگوهایی خلاقانه را که سنت و نوآوری را همزمان در بر گیرند، دوچندان کرده است. روش تحقیق به صورت کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوای اسناد، مطالعات میدانی و مصاحبه نیمه ساختاریافته با معماران، کارشناسان فرهنگی و ذی نفعان محلی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که استفاده خلاقانه از عناصر هندسی، آب و گیاه، محورهای بصری و تزئینات نمادین ضمن حفظ اصالت، می تواند پاسخگوی نیازهای عملکردی و زیبایی شناختی یک باغ موزه معاصر باشد. نتیجه گیری حاکی از آن است که به کارگیری این عناصر به صورت تلفیقی و هدفمند، موجب تقویت حس تعلق، ارتقای کیفیت تجربه بازدیدکنندگان و بازآفرینی هویت فرهنگی می شود. پیامد این تحقیق ارائه الگویی بومی برای طراحی باغ موزه های فرهنگی در ایران است که هم از منظر کالبدی و هم از نظر هویتی غنی باشد. تازگی و ارزش این پژوهش در آن است که برای نخستین بار، عناصر معماری ایرانی - اسلامی را به صورت تحلیلی و تطبیقی در بستر طراحی باغ موزه های معاصر در تبریز بررسی و چارچوبی عملی برای تلفیق سنت و نیازهای امروز ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

عناصر معماری ، ایرانی – اسلامی ، باز آفرینی ، هویت فرهنگی ، باغ موزه ، کتاب ، شهر تبریز