تملک و احیای بافت تاریخی با رویکرد میان افزا (نمونه موردی: راسته بازار شهر قم)

بافتهای تاریخی شهری به عنوان بخشی از میراث فرهنگی، ملموس نمایانگر، هویت، تاریخ، فرهنگ و معماری بومی هر منطقه اند. این فضاها علاوه بر ارزشهای فرهنگی و معنوی در صورت بهره برداری، اصولی ظرفیت آن را دارند که به موتور محرک توسعه پایدار شهری ارتقای هویت، مکان جذب گردشگر و رونق اقتصادی تبدیل شوند. با این حال طی دهه های اخیر بخش قابل توجهی از این بافتها در ایران به دلیل فرسودگی کالبدی، ضعف زیرساخت ها، مهاجرت ساکنان، بومی گسترش بی رویه شهرنشینی و کم توجهی نهادهای متولی، با خطر زوال مواجه شده اند. در این میان شهرداری ها به عنوان نهادهای مدیریتی محلی می توانند با بهره گیری از ابزارهایی همچون تملک املاک متروکه و اتخاذ رویکردهای نوین بازآفرینی نقش مهمی در صیانت و احیای این بافتها ایفا کنند. یکی از این رویکردها، توسعه میان افزا (Infill Development) است که برخلاف توسعه های بیرون گرا بر بهسازی هسته های درونی شهر از طریق مداخله های هدفمند و حداقلی تمرکز دارد. این پژوهش با هدف تحلیل نقش شهرداری در تملک و بازآفرینی بافتهای تاریخی با تاکید بر رویکرد میان افزا به مطالعه موردی بازار سنتی شهر قم پرداخته و با بررسی اقدامات انجام شده میزان موفقیت این سیاست ها را ارزیابی می کند.

کلیدواژه ها:

بافت تاریخی ، بازآفرینی شهری ، رویکرد میان افزا ، شهرداری ، بازار سنتی قم