نقوش تنگ بری از منظر: گشتالت، تحلیل الگوهای بصری و اصول ادراکی

نقوش تنگ بری یکی از ویژگیهای برجسته تزئینات گچبری در معماری، اسلامی به ویژه در کاخ عالی قاپو هستند که با اشکال هندسی و گیاهی پیچیده طراحی شده اند. این نقوش با استفاده از اصول گشتالت در طراحی، به طور ویژه به ایجاد ساختارهای بصری جذاب و معنادار کمک می کنند. هدف این پژوهش، بررسی تاثیر اصول گشتالت بر زیبایی شناسی و درک بصری نقوش تنگ بری است. بر اساس نظریه گشتالت، ذهن انسان تمایل دارد که اشیاء و فرمها را به عنوان کلهای سازمان یافته درک کند و این امر در تحلیل نقوش تنگ بری به طور خاص، درک هماهنگ و معناداری از الگوهای بصری را ممکن می سازد. در این تحقیق، تصاویر نقوش تنگ بری از کاخ عالی قاپو جمع آوری و چهار نمونه منتخب برای تحلیل بیشتر انتخاب شدند. سپس ۹ نفر از دانشجویان کارشناسی ارشد طراحی صنعتی و معماری از میان این نقوش، دو طرح را به عنوان برترینهای زیبایی شناسی انتخاب کردند. در ادامه تاثیر اصول گشتالت نظیر قانون تشابه، پیوستگی، سرنوشت مشترک، و منحنی خوب بر این نقوش مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تحقیق نشان میدهد که طرح (تنگ) به طور برجسته ای از اصول سرنوشت مشترک، تشابه، منحنی خوب و سادگی بهره برده است و توانسته است تجربه بصری منسجم و راحتی در درک فرمها را به بیننده القا کند. از سوی دیگر، طرح (خمره) در پیروی از قوانین گشتالت نسبت به (تنگ) ضعیف تر عمل کرده و به همین دلیل در جایگاه دوم نسبت به طرح (تنگ) قرار گرفته. این پژوهش نشان میدهد که رعایت اصول گشتالت می تواند بر جذابیت و زیبایی شناسی نقوش تنگ بری تاثیرگذار باشد و به طراحی های بصری کمک کند تا تجربه ای معنادار و هماهنگ ایجاد کنند.

کلیدواژه ها:

نظریه گشتالت ، الگوهای بصری ، طراحی صنعتی ، ادراک ، بصری