کنکاشی در تحقق پذیری هویت معماری معاصر ایران با تاکید بر نقش معمار

در دهه های اخیر، معماری معاصر ایران با چالشی جدی در زمینه حفظ و بازنمایی هویت مواجه بوده است؛ به گونه ای که بسیاری از آثار معماری نه تنها فاقد پیوندی عمیق با فرهنگ و بستر تاریخی خود هستند بلکه در جذب ارزش های جهانی نیز دچار سطحی نگری شده اند. در این میان اندیشه های نادر اردلان به عنوان یکی از متفکران تاثیرگذار در حوزه هویت گرایی در معماری نقشی بنیادین در بازتعریف نسبت معماری با فرهنگ ایرانی اسلامی ایفا کرده اند. نظریه های اردلان با تاکید بر مفاهیمی چون "حقیقت وجود"، "تجلی معنا در مکان و توازن میان سنت و نوگرایی"، افقی جدید در معماری هویت مند ایرانی گشوده اند. هدف این پژوهش، بازخوانی مجدد نظریه های هویتی نادر اردلان در بستر معماری معاصر ایران است تا از خلال آن میزان انطباق یا فاصله آثار معماری کنونی با اصول بنیادین مورد نظر وی بررسی شود. روش تحقیق کیفی به صورت تحلیلی توصیفی و با رویکرد موردپژوهی انجام گرفته است. در این راستا، نمونه شاخص از معماری معاصر ایران که مدعی پیوند با هویت فرهنگی است مورد تحلیل قرار گرفته و معیارهای استخراج شده از متون نظری اردلان به عنوان چارچوب ارزیابی به کار رفته است. یافته های تحقیق نشان می دهد که بسیاری از پروژه های معماری معاصر، علی رغم بهره گیری از نمادهای سنتی از درک عمیق نسبت به مبانی هویتی مورد نظر اردلان فاصله دارند در مقابل برخی مولفه ها توانسته اند به طور معنادار مفاهیم انتزاعی هویت را در کالبد معماری معاصر بازتاب دهند. این پژوهش بر لزوم بازگشت به لایه های معنایی فرهنگ و بازخوانی عالمانه ی نظریه های هویتی در طراحی معماری تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

معماری معاصر ، ایران ، نادر اردلان ، هویت