مطالعه فرونشست زمین در اثر افت تراز آبخوان (مطالعه موردی: دشت های کرج و هشتگرد)

فرونشست زمین یکی از مسائل دامن گیر طبیعت بوده است و باعث خسارت های بعضا جبران ناپذیری بر محیط زیست می شود. تحقیق حاضر با درک ضرورت این موضوع و براساس شواهد عینی فرونشست در دشت های استان البرز، این پدیده را در دشت های واقع در غرب استان البرز مورد مطالعه قرار داد. روشهای مورد استفاده در این پژوهش بر پایه آمار و اطلاعات GPS دائمی ایستگاه نجم آباد، آنالیز اطلاعات راداری و همچنین ترازیابی نقطه نشان های شبکه پیزومتری است. بعد از استخراج میزان فرونشست و تهیه نقشه رستری آن در سطح کل منطقه مورد مطالعه، نتایج با مقادیر برداشت چاه های بهره برداری و همچنین افت تراز آبخوان، تطبیق داده شد و مشخص شد که میزان فرونشست از این پارامترها بشدت تاثیر می پذیرد و حتی طبق اطلاعات شبکه ژئودینامیک کشور، نوسانات فصلی تراز آبخوان منجر به تغییرات نوسانی در تراز زمین نیز می گردد و براساس سری زمانی تراز سطح زمین ثبت شده در GPS دائمی نجم آباد، دامنه نوسانات فصلی تراز زمین در طول زمان کاهش یافته است که محققین این امر را به کاهش خاصیت الاستیک لایه های آبخوان در اثر تجربه تنش های پیش تحکیمی بالاتر نسبت دادند. نتایج آنالیز راداری و ترازیابی نقطه نشان های پیزومتری نشانگر نرخ بیشینه فرونشست سالانه بترتیب تا حدود ۱۵ و ۲۰ سانتی متر در سال بودند که این میزان فرونشست بسیار بالاست و برای مقابله با خسارات احتمالی، باید نسبت به اقدامات پیشگیرانه بویژه در حوزه مدیریت منابع آب اقدام شود.

کلیدواژه ها:

فرونشست زمین ، دشت هشتگرد ، دشت کرج ، تداخل سنجی راداری ، ترازیابی پیزومتر