از مخاطب منفعل تا کنشگر دیجیتال: خوانشی از کتاب فرهنگ همگرایی هنری جنکینز

کتاب Convergence Culture: Where Old and New Media Collide اثر هنری جنکینز۲، از مهم ترین منابع نظری در حوزه مطالعات رسانه ای معاصر است که با معرفی مفاهیمی چون فرهنگ همگرایی، فرهنگ مشارکتی و هوش جمعی، به تبیین دگرگونی نقش مخاطب در بستر رسانه های دیجیتال می پردازد. جنکینز با تحلیل نمونه هایی از فرهنگ عامه مانند Survivor، American Idol، The Matrix، Star Wars و Harry Potter نشان می دهد که مخاطبان دیگر صرفا مصرف کننده منفعل نیستند، بلکه در خلق معنا، تفسیر محتوا و بازتعریف روایت ها مشارکت فعال دارند.این مقاله مروری، با رویکردی توصیفی، تلاش می کند تا ساختار مفهومی کتاب را به صورت فصل به فصل بررسی کرده و تاکید کند که چگونه جنکینز در هر فصل، مرزهای سنتی میان تولیدکننده و مصرف کننده، رسانه های رسمی و غیررسمی و سرگرمی و سیاست را به چالش می کشد. برای تقویت و تکمیل برخی مفاهیم، از کتاب مکمل او در سال ۲۰۰۹ نیز بهره گرفته شده است. در مجموع، این مرور نگاهی جامع به منظومه فکری هنری جنکینز دارد و چارچوبی نظری برای تحلیل کنش فرهنگی مخاطبان در عصر رسانه های همگرا ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

فرهنگ همگرایی ، فرهنگ مشارکتی ، هوش جمعی ، روایت فرارسانه ای ، فندوم