اقسام و دلایل توحید نزد اباضیه

مسئله توحید، مهم ترین اصل اعتقادی بین مسلمانان است. توحید به معنای یگانه دانستن خداوند در همه ابعاد وجودی است و اولین پیام و آموزه دعوت حضرت محمد (ص) در آغاز رسالت به شمار می رود؛ دعوت انسان به کلمه «لا اله الا الله». با شهادت بر این کلمه و اذعان به آن که دربرگیرنده چیزی جز شهادت بر یکتایی خدا و دوری از شرک نیست، فرد مسلمان خوانده می شود. به توحید در آموزه های قرآن کریم و روایات پیامبر اکرم (ص) توجه ویژه ای شده است که با جستجو در آیات قرآن به اهمیت آن پی خواهیم برد. خداوند متعال به سبب اهمیت این مسئله و برای رفع هرگونه شبهه، سوره «توحید» را نازل کرده است و مسئله توحید را در این سوره به انسان ها یادآور می شود. اباضیه از مذاهب اسلامی پویا و زنده در جهان اسلام است که با توجه به شواهد تاریخ از ابتدایی ترین مذاهب و فرقه های اسلامی است. شناخت صحیح دیدگاه این فرقه می تواند راهگشای حل بسیاری از اختلاف ها در جهان اسلام باشد. اباضیان در مباحث توحید از اصطلاح «جمله التوحید» استفاده کرده اند و ادعا می کنند از اصطلاحات خاص اباضیان است. عالمان اباضیه معتقدند تفکر و نگاه ایشان به توحید، تمام اقسام الحاد و تشبیه و تجسیم را دفع می کند. موضوع علم توحید، صفات خداوند متعال، صفات پیامبران الهی و ممکنات است از آن حیث که به وسیله ممکنات وجود صانع ثابت می شود. اباضیان افراد منکر توحید را به سه دسته تقسیم می کنند و قائل به مشرک بودن دو دسته اول هستند؛ اما درباره وجه سوم معتقدند این فرد کافر کفر نعمت است. در این مقاله به بررسی دیدگاه اباضیه درباره مسئله توحید می پردازیم.

کلیدواژه ها:

توحید اباضیه ، اقسام توحید ، دلائل توحید ، ربوبیت ، الوهیت