تحلیل تطبیقی چالش های حقوق فرهنگی و تنظیم گری هوش مصنوعی در کسب وکارهای دیجیتال ؛ با رویکرد دولت اسلامی توسعه گرا و در بستر حکمرانی فضای مجازی

این پژوهش به بررسی چالش های حقوق فرهنگی و تنظیم گری هوش مصنوعی در کسب وکارهای دیجیتال با تاکید بر رویکرد دولت اسلامی توسعه گرا در بستر حکمرانی فضای مجازی می پردازد. مساله محوری تحقیق آن است که چگونه می توان میان ضرورت حفظ هویت فرهنگی جوامع اسلامی و توسعه فناوری های هوشمند، تعادلی حقوقی و نهادی برقرار کرد. فرضیه اصلی بر این مبناست که مدل دولت اسلامی توسعه گرا، در صورت بازخوانی اجتهادی و بهره گیری از عقلانیت تنظیمی، قادر است الگویی بومی و کارآمد برای تنظیم گری هوش مصنوعی در حوزه فرهنگ و اقتصاد دیجیتال ارائه دهد. روش تحقیق کیفی، تحلیلی و تطبیقی است و از طریق بررسی اسناد سیاستی و نظام های حقوقی منتخب (ایران، اتحادیه اروپا و چین)، تحلیل گفتمان و مقایسه تطبیقی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که فقدان زیرساخت های حقوقی منسجم، نبود نهادهای مستقل تنظیم گر، و ضعف در بازتعریف مفاهیم دینی در مواجهه با فناوری، موانع اصلی در مسیر حکمرانی موثر بر هوش مصنوعی در جوامع اسلامی است. نتیجه پژوهش تاکید می کند که تنها با رویکردی میان رشته ای و تلفیق ظرفیت های دینی، فنی و حقوقی، می توان به الگویی پایدار، اخلاق مدار و متناسب با اقتضائات فرهنگی در حکمرانی فضای مجازی دست یافت.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، حقوق فرهنگی ، تنظیم گری ، دولت اسلامی توسعه گرا ، حکمرانی فضای مجازی