نقش علوم تربیتی در تحول آفرینی آموزش و پرورش معاصر: چالش ها و راهکارها

تحول در نظام آموزش و پرورش یکی از نیازهای اساسی جوامع معاصر است که در سایه رشد فناوری، تحولات اجتماعی و تغییرات فرهنگی، بیش از پیش اهمیت یافته است. در این میان، علوم تربیتی با تکیه بر نظریه ها، مدل ها و رویکردهای علمی و عملی، می تواند نقش کلیدی در جهت دهی، هدایت و تعمیق این تحولات ایفا کند. این مقاله به بررسی تحلیلی جایگاه علوم تربیتی در فرآیند تحول آفرینی نظام آموزشی پرداخته و تلاش کرده است با نگاهی مسئله محور، چالش های اصلی موجود را شناسایی و تبیین کند. یافته های این پژوهش که مبتنی بر تحلیل محتوای مطالعات علمی، تجارب نظام های آموزشی پیشرو و بررسی اسناد تحول بنیادین آموزش و پرورش است، نشان می دهد که مهم ترین چالش ها در این حوزه عبارت اند از: فاصله نظریه و عمل در آموزش، ضعف در تربیت معلمان بر اساس الگوهای نوین، کم توجهی به روش های ارزشیابی تحول آفرین، و ساختارهای مدیریتی ناکارآمد. در ادامه، برای هر یک از این چالش ها راهکارهایی مبتنی بر اصول علوم تربیتی ارائه شده است؛ از جمله: بازنگری در برنامه های تربیت معلم، توسعه مهارت های تفکر انتقادی و حل مسئله در فراگیران، گسترش پژوهش های کاربردی تربیتی، و ایجاد ساختارهای مشارکتی و یادگیرنده در مدرسه. نتایج نشان می دهد که با بهره گیری نظام مند از ظرفیت های علوم تربیتی، می توان به تحولی اصیل، پایدار و بومی در آموزش و پرورش دست یافت که در آن یادگیری معنادار، تربیت شهروند مسئول و رشد همه جانبه متربیان تحقق پیدا می کند. در نهایت، این مقاله بر ضرورت تعامل عمیق تر میان سیاست گذاران آموزشی و متخصصان علوم تربیتی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

علوم تربیتی ، تحول آموزشی ، چالش های نظام آموزشی ، تربیت معلم ، نوآوری در آموزش