تحلیل جامعه شناختی نقش معلم در کاهش برچسب زنی اجتماعی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری با استفاده از رویکردهای نوین تدریس

برچسب زنی اجتماعی یکی از موانع جدی در مسیر رشد، مشارکت و خودپنداره مثبت دانش آموزان دارای اختلال یادگیری در محیط های آموزشی است. این پدیده نه تنها به کاهش عزت نفس دانش آموز منجر می شود، بلکه احتمال طرد اجتماعی و شکست تحصیلی را نیز افزایش می دهد. پژوهش حاضر با رویکردی جامعه شناختی، به بررسی نقش معلم در کاهش این برچسب زنی با بهره گیری از رویکردهای نوین تدریس پرداخته است. روش پژوهش، ترکیبی از رویکرد کیفی و کمی بوده و با استفاده از ابزارهایی چون پرسش نامه، مصاحبه و تحلیل محتوا انجام شده است. نمونه مورد مطالعه شامل ۳۰ معلم و ۵۰ دانش آموز دارای اختلال یادگیری در مقطع ابتدایی و متوسطه در یکی از شهرهای ایران بود. یافته ها نشان داد که استفاده از روش های تدریس فعال، تمایزیافته و مشارکت محور، نقش بسزایی در کاهش طرد اجتماعی و افزایش پذیرش این دانش آموزان در کلاس دارد. همچنین، دانش و نگرش معلم نسبت به اختلالات یادگیری، سطح سواد هیجانی و توانایی در مدیریت تنوع یادگیرندگان، از مهم ترین عوامل موثر در کاهش برچسب زنی شناخته شدند. در مقابل، رویکردهای سنتی، گفتمان نمره محور و نبود آموزش های ضمن خدمت تخصصی، زمینه ساز تشدید استیگما و طرد آموزشی بودند. بر این اساس، پیشنهاد می شود که نظام آموزشی با تقویت آموزش های تخصصی معلمان، بازنگری در برنامه درسی و ایجاد ساختارهای پشتیبان، گامی موثر در جهت تحقق آموزش فراگیر و عادلانه بردارد.

کلیدواژه ها:

معلم ، برچسب زنی اجتماعی ، اختلال یادگیری ، آموزش فراگیر ، رویکردهای نوین تدریس ، طرد آموزشی ، عدالت آموزشی ، جامعه شناسی آموزش