تاثیر خود تنظیمی شناختی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان: رویکردی تجربی-کاربردی

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر خودتنظیمی شناختی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دوره متوسطه به روش تجربی–کاربردی و با طرح شبه آزمایشی پیش آزمون–پس آزمون انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه دهم شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳–۱۴۰۴ بود که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای ۲۰۰ نفر از آن ها (۱۰۰ نفر گروه آزمایش و ۱۰۰ نفر گروه کنترل) انتخاب شدند. ابزار سنجش، پرسش نامه ۳۶ گویه ای خودتنظیمی شناختی (Pintrich et al., ۱۹۹۱) و کارنامه تحصیلی دانش آموزان در دروس ریاضی و علوم بود. برای تحلیل داده ها از آزمون های همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون سلسله مراتبی و آزمون تی مستقل استفاده شد. یافته ها نشان داد که مولفه های برنامه ریزی، پایش و تنظیم مجدد شناختی به ترتیب ۲۹٪، ۱۸٪ و ۹٪ از واریانس نمرات تحصیلی را تبیین می کنند و در مجموع ۵۶٪ از تفاوت های پیشرفت تحصیلی را پیش بینی می نمایند. همچنین، گروه آزمایش که آموزش خودتنظیمی دریافت کرده بود، نسبت به گروه کنترل، نمرات معنادارا بالاتری کسب کرد (p < ۰.۰۰۱). این نتایج تاکید می کند که پرورش مهارت های خودتنظیمی شناختی می تواند به عنوان یک راهکار موثر در ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان مورد توجه برنامه ریزان و مربیان آموزشی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی شناختی ، پیشرفت تحصیلی ، برنامه ریزی شناختی ، پایش شناختی ، تنظیم مجدد شناختی