ارزیابی تحلیلی متفردات عاشورایی خوارزمی در مقتل الحسین(ع)

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 82

فایل این مقاله در 32 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HDIS-30-3_004

تاریخ نمایه سازی: 11 آبان 1404

چکیده مقاله:

مقتل الحسین(ع)خوارزمی در زمره مقاتل تاریخی روایی قرن پنجم و ششم هجری است که به دلیل مذهب نویسنده، محتوای روایات عاشورایی و تاثیر بر کتب روایی دوران پس از خود قابل توجه است. بخشی از گزارشی که خوارزمی از نهضت حسینی نمایانده، برخاسته از روایات مقاتل متقدم است و بخشی دیگر جزء متفردات عاشورایی وی محسوب می شود.در تحلیل متفردات وی که مسئله اصلی تحقیق پیش روست گاه،آشفتگی ‎های متنی دیده می شود که باوقایع مسلم تاریخی ناسازگار بوده، به گونه ای که اساس نقل دانشوران قرون بعدی به شمار می آید. لذا مقتل وی مخاطب را درموطن تامل و تردید می افکند و حتی در برخی موارد، شیعه را متاثر از اعتقاداتی خاص معرفی می کند. این مقاله که با روش کتابخانه ای ورویکردی تحلیلی انتقادی سامان یافته، می کوشد تابا توجه به مقایسه با گزارش های منابع روایی تاریخی به برخی از متفردات عاشورایی آن بپردازد و نیز مطالب تاریخی وروایی آن را که عمده ‎ترین مباحث مورد تردید و دقت در این مقتل است ارزیابی کند.ذکر فضیلت بی حد و حصر برای عاشورا، رخداد ولادت حضرت زهرا (س) و حسنین (ع) در عاشورا، تقویر سر امام حسین(ع)، گریختن دو پسر جعفر طیار از اردوگاه ابن زیاد، اصابت تیر سه شعبه به قلب امام از جمله متفردات عاشورایی خوارزمی است که محل تامل و دقت است.

نویسندگان

محسن رفعت

دانشیار و عضو هیات علمی گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه حضرت معصومه سلام الله علیها، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • الاحتجاج، احمد بن علی طبرسی، مشهد، نشر مرتضی، ۱۴۰۳ق ...
  • احقاق الحق و ازهاق الباطل، سید نورالله حسینی مرعشی، قم، ...
  • الارشاد، محمد بن محمد بن نعمان مفید، قم، کنگره شیخ ...
  • اساس البلاغه، محمود بن عمر زمخشری، بیروت، دار صادر، ۱۹۷۹م ...
  • الاستبصار، محمد بن حسن طوسی، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ۱۳۹۰ق ...
  • اسد الغابه، عزالدین ابوالحسن ابن اثیر، بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۹ق ...
  • الاسرار المرفوعه، ملا علی قاری، بیروت، المکتب الاسلامی، ۱۴۰۶ق ...
  • الاصابه فی تمییز الصحابه، ابن حجر عسقلانی، بیروت، دار الکتب ...
  • اعیان الشیعه، سید محسن امین عاملی، تحقیق: سید حسن امین، ...
  • الامالی، ابوجعفر محمد بن بابویه صدوق، تهران، کتابچی، ۱۳۷۶ش ...
  • انباه الرواه علی انباه النحاه، جمال الدین قفطی، بیروت، مکتبه ...
  • الانتصار، عاملی، بیروت، دار السیره، ۱۴۲۲ق ...
  • انساب الاشراف، ابوالحسن احمد بن یحیی بلاذری، بیروت، دار التعارف، ...
  • اهل البیت فی المکتبه العربیه، سید عبدالعزیز طباطبائی، قم، آل ...
  • ایضاح المکنون، اسماعیل باشا بغدادی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ...
  • بحار الانوار، محمد باقر مجلسی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ...
  • البدایه و النهایه، ابن کثیر دمشقی، بیروت، دار المعرفه، ۱۴۲۲ق ...
  • بلاغات النساء، ابوالفضل بن ابیطاهر بن طیفور، قم، مکتبه بصیرتی، ...
  • تاریخ ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد ابن خلدون، بیروت، دار ...
  • تاریخ ابن معین، عباس بن محمد دوری، تحقیق: عبدالله احمد، ...
  • تاریخ الطبری، ابوجعفر محمد بن جریر طبری، بیروت، دار التراث، ...
  • تاریخ الیعقوبی، احمد بن واضح یعقوبی، بیروت، دار صادر، بی ...
  • تاریخ بغداد، ابوبکر احمد بن علی خطیب بغدادی، بیروت، دار ...
  • تاریخ مدینه دمشق، ابوالقاسم علی بن حسن ابن عساکر، بیروت، ...
  • تجارب الامم، احمد بن محمد مسکویه رازی، تهران، سروش، ۱۳۷۹ش ...
  • تذکره الخواص، سبط بن جوزی، قم، منشورات الشریف الرضی، ۱۴۱۸ق ...
  • تذکره الموضوعات، محمد طاهر بن علی فتنی، بی جا، بی ...
  • تهذیب الاحکام، محمد بن حسن طوسی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ...
  • جواهر الکلام، محمد حسن نجفی جواهری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ...
  • حاشیه رد المختار، ابن عابدین، بیروت، دار الفکر، ۱۴۱۵ق ...
  • الحدائق الناضره، یوسف بحرانی، قم، موسسه النشر الاسلامی، بی تا.حواشی ...
  • الدر المنثور، جلال الدین سیوطی، بیروت، دار المعرفه، بی تا.الدروس ...
  • ذکر اخبار اصبهان، حافظ اصبهانی، بریل: لیدن، ۱۹۳۴م ...
  • رساله توضیح المسائل، سید روح الله موسوی خمینی، تهران، موسسه ...
  • الریاض النضره فی مناقب العشره، محب الدین طبری، بیروت، دار ...
  • الشافی، ملامحسن فیض کاشانی، قم، لوح محفوظ، ۱۴۲۵ق ...
  • شرح الاخبار، قاضی نعمان مغربی، قم، جامعه مدرسین، ۱۴۰۹ق ...
  • شعب الایمان، احمد بن الحسن بیهقی، بیروت، دار الکتب العلمیه، ...
  • صحیح البخاری، محمد بن اسماعیل بخاری، قاهره، وزاره الاوقاف، ۱۴۱۰ق ...
  • صحیح المسلم، مسلم بن حجاج قشیری، قاهره، دار الحدیث، ۱۴۱۲ق ...
  • ضعفاء العقیلی، محمد بن عمرو عقیلی، بیروت، دار الکتب العلمیه، ...
  • الطبقات الکبری، محمد بن سعد، طائف، مکتبه الصدیق، ۱۴۱۴ق ...
  • علل الشرائع، ابوجعفر محمد بن بابویه صدوق، قم، کتابفروشی داوری، ...
  • عوالم العلوم، عبدالله بن نورالدین بحرانی اصفهانی، قم، موسسه الامام ...
  • العهود المحمدیه، عبدالوهاب شعرانی، مصر، مطبعه مصطفی البابی الحلبی، ۱۳۹۳ق ...
  • الغدیر فی الکتاب و السنه و الادب، عبدالحسین امینی، بیروت، ...
  • الفتوح، ابن اعثم کوفی، بیروت، دار الاضواء، ۱۴۱۱ق ...
  • الفخری، محمد بن علی بن طباطبا ابن طقطقی، بیروت، دار ...
  • فضائل الاوقات، ابوبکر احمد بن حسین بیهقی، بی جا، مکتبه ...
  • فیض القدیر، محمد عبدالرووف مناوی، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۵ق ...
  • الکافی، محمد بن یعقوب کلینی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۸۸ق ...
  • کامل الزیارات، جعفر بن محمد بن قولویه، نجف، دار المرتضویه، ...
  • کامل بهایی، عمادالدین طبری، تهران، مرتضوی، ۱۳۸۳ش ...
  • الکامل فی التاریخ، عزالدین ابوالحسن ابن اثیر، بیروت، دار صادر، ...
  • کبریت الاحمر فی شرایط المنبر، محمد باقر آیتی قائینی، تهران، ...
  • کتاب الصوم (مستند العروه الوثقی)، سید ابوالقاسم خویی، بی جا، ...
  • کتاب الماء، عبدالله بن محمد ازدی، تهران، موسسه مطالعات تاریخ ...
  • کشاف القناع، منصور بن یونس بهوتی، بیروت، دار الکتب العلمیه، ...
  • کنز العمال، متقی بن حسامالدین متقی هندی، بیروت، موسسه الرساله، ...
  • لسان العرب، ابن منظور، بیروت، دار الفکر – دار صادر، ...
  • لسان المیزان، ابن حجر عسقلانی، بیروت، الاعلمی، ۱۳۹۰ق ...
  • اللهوف، علی بن موسی ابن طاووس، ترجمه: احمد فهری زنجانی، ...
  • مثیر الاحزان، ابن نماحلی، قم، مدرسه الامام المهدی (عج)، ۱۴۰۶ق ...
  • مجمع البحرین، فخرالدین بن محمد طریحی، تهران، مرتضوی، ۱۳۷۵ش ...
  • مجمع الزوائد، نورالدین علی بن ابی بکر هیثمی، بیروت، دار ...
  • المحیط فی اللغه، اسماعیل صاحب بن عباد، بیروت، عالم الکتاب، ...
  • مدینه المعاجز، سید هاشم بن سلیمان بحرانی، قم، موسسه المعارف ...
  • مرآه الجنان و عبره الیقظان، عبدالله بن اسعد یافعی، بیروت، ...
  • مسار الشیعه فی مختصر تواریخ الشریعه، محمد بن محمد بن ...
  • مسالک الافهام، زینالدین بن علی شهید ثانی، قم، موسسه المعارف ...
  • المستدرک علی الصحیحین، حاکم نیشابوری، تحقیق: یوسف عبدالرحمن مرعشلی، بی ...
  • معجم البلدان، یاقوت حموی، بیروت، دار صادر، ۱۹۹۵م ...
  • المعجم الکبیر، سلیمان بن احمد طبرانی، بیروت، دار احیاء التراث ...
  • معرفی و نقد منابع عاشورا، سید عبدالله حسینی، قم، نشر ...
  • مقاتل الطالبیین، ابوالفرج اصفهانی، بیروت، دار المعرفه، بی تا.مقتل الحسین ...
  • مقتل الحسین۷، موفق بن احمد خطیب خوارزمی، قم، انوار الهدی، ...
  • مناقب آل ابی طالب۷، محمد بن علی ابن شهرآشوب، قم، ...
  • المناقب، موفق بن احمد خطیب خوارزمی، قم، موسسه النشر الاسلامی، ...
  • المنتظم، ابوالفرج عبدالرحمن بن علی ابن جوزی، بیروت، دار الکتب ...
  • منتهی الآمال، عباس قمی، قم، دلیلما، ۱۳۷۹ش ...
  • الموضوعات، ابوالفرج عبدالرحمن بن علی ابن جوزی، المدینه المنوره، المکتبه ...
  • میزان الاعتدال، شمسالدین محمد بن احمد ذهبی، بیروت، دار المعرفه، ...
  • ناسخ التواریخ، محمد تقی سپهر، مترجم: علی اشرف، قم، مدین، ...
  • «بررسی تاریخی روزه عاشورا در صدر اسلام»، حمیدرضا مطهری و ...
  • «بررسی و نقد روایات عاشورایی المعجم الکبیر طبرانی و تاثیر ...
  • «پژوهشی درباره تاریخ شمسی عاشورا»، علی زمانی قمشه ای، تاریخ ...
  • «روایات عاشورایی الفتوح ابن اعثم کوفی در میزان نقد و ...
  • «سیری در مقتل نویسی و تاریخ نگاری عاشورا از آغاز ...
  • «معرفی و بررسی مقتل الحسین۷ نگاشته خوارزمی»، محسن رنجبر، تاریخ در ...
  • نمایش کامل مراجع