غایت شناسی ارسطو در تبیین های زیست شناختی

«غایت»[۱] (تو هو هنکا، το ̔ο ̔ενεκα) در فلسفه ارسطو چنان اهمیتی دارد که فهم سایر آموزه­های او نیز در گرو درک درست و کامل آن است. تا کنون پژوهش­های بسیاری توسط پژوهشگران در باب این آموزه انجام­ شده اند و غایت­شناسی ارسطو در آثارش و در ارتباط با آموزه­های مختلف او ­بررسی شده است. این پژوهش مشخصا زیست­شناسی ارسطو را بررسی می کند و مهم­ترین مساله­ای که دنبال می­کند این است که آیا از نظر او امکان حذف غایت از تبیین­های زیست­شناختی وجود دارد. برخی از اسلاف ارسطو معتقد بودند این امر امکان پذیر است و عواملی همچون «تصادف» و «ضرورت» می­توانند توجیه­گر پیدایش­های زیستی باشند. ارسطو اما در مخالفت با آن­ها نشان می­دهد غایت از تبیین­های زیست­شناختی حذف شدنی نیست و بنابراین، تبیینی غایت­شناسانه­ از پیدایش موجودات زنده و اندام­های آن­ها ارائه می­دهد. این پژوهش تلاشی است برای تشریح این تبیین غایت­شناسانه و نشان دادن اینکه ارسطو بر چه اساسی پیدایش جانوران و اندام­های آن­ها را غایتمند می­داند.

کلیدواژه ها:

تبیین ، زیست شناسی ، خودانگیزش ، تصادف ، ضرورت ، غایت