مطالعه انتقادی معجم المولفات فی الرد علی الشیعه الاثنی عشریه

معجم نگاری و فهرست نویسی یکی از موضوعات مورد علاقه مسلمانان در قرون مختلف بوده است. بررسی و ارزیابی معجم نگاری آنان در عصر حاضر می تواند میزان رشد علمی این حوزه دانش و نیز، ساحت های علمی، اجتماعی و مذهبی زیست بوم های اسلامی را روشن سازد. متاثر از این ضرورت و هدف، مقاله حاضر یکی از معجم های حوزه فرق و ردیه را در فضای آکادمیک عربستان سعودی با عنوان معجم المولفات فی الرد علی الشیعه الاثنی عشریه مورد سنجش قرار داده است. پرسش این مقاله که به روش توصیفی-تحلیلی انجام شد، آن بود که مولفان معجم المولفات در ثبت آثار ضدشیعه اثناعشری در چهار سده نخستین اسلامی، تا چه میزان به روش های علمی و فنی در معجم نگاری به ویژه در تعریف مفاهیم و عینیت، پایبندی و تعهد داشته اند؟ یافته ها نشان می دهد که این کتاب به‎دلیل عدم تعریف دقیق مفاهیم کلیدی مانند «شیعه اثناعشری»، تخطی از مولفه های روش تحقیق، گنجاندن موضوعات غیرمتجانس با شیعه امامیه و کاستی در استنادها و انتساب های نادرست، از معیارهای علمی فاصله دارد. همچنین، بسیاری از آثار ذکرشده، ماهیتا ردیه بر شیعه نیستند و تحلیل های ارائه شده در کتاب به شدت از رویکردهای بی طرفانه دور است. این مقاله با نقد نمونه هایی از اشتباهات و کاستی های این اثر، بر ضرورت بازنگری و اصلاح آن تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

شیعه اثناعشریه ، ردیه ، معجم نگاری ، معجم المولفات فی الرد علی الشیعه الاثنی عشریه ، کتاب شناسی