سنجش اثربخشی آموزش والدین در مدیریت رفتار دانش آموزان با نیازهای ویژه

هدف پژوهش حاضر، سنجش اثربخشی آموزش والدین در مدیریت رفتار دانش آموزان با نیازهای ویژه و بررسی تاثیر برنامه های آموزشی خانواده محور بر تعاملات روزمره آنان است. این مطالعه از نوع اقدام پژوهی بوده و با بهره گیری از رویکرد مشارکتی در یکی از مدارس ابتدایی شهر تهران به اجرا درآمد. در این راستا، ۱۵ خانواده دارای فرزند با نیازهای ویژه در قالب برنامه های آموزشی شامل کارگاه های مهارت افزایی، جلسات مشاوره فردی و فعالیت های تمرینی مبتنی بر زندگی واقعی مشارکت داشتند. داده های پژوهش از طریق پرسشنامه تعاملات خانوادگی، چک لیست رفتارهای چالش برانگیز، و یادداشت های میدانی گردآوری شد و با بهره گیری از روش های تحلیل محتوا و آزمون های آماری (t وابسته) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها نشان داد که آموزش هدفمند والدین منجر به کاهش رفتارهای پرخطر و تقویت تعاملات مثبت نظیر همدلی، همکاری و گفتگو با فرزندان شده است. همچنین والدین مشارکت کننده، در ارزیابی های پس آزمون، احساس اثربخشی و رضایت بیشتری از نقش تربیتی خود ابراز کردند. نتایج نشان می دهد که آموزش خانواده محور، در صورتی که با نیازهای فرهنگی و اجتماعی والدین هم راستا باشد، می تواند به عنوان ابزاری موثر در ارتقای سلامت روانی دانش آموزان با نیازهای ویژه و تحکیم روابط خانوادگی مورد توجه قرار گیرد. اقدام پژوهی انجام شده، زمینه ای برای توسعه برنامه های بین رشته ای با مشارکت معلمان، مشاوران و اولیا فراهم می سازد که پیامدهای پایدار تربیتی و روان شناختی را به همراه دارد.

کلیدواژه ها:

آموزش والدین ، دانش آموزان با نیازهای ویژه ، مدیریت رفتار ، تعاملات خانواده محور ، اقدام پژوهی