مقایسه تطبیقی شاخص های زیست پذیری محلات ناکارآمد راه ری و آخوند شهر قزوین بر اساس روش F’ANP

محله های قدیمی و فرسوده یکی از مهمترین مشکلات شهرنشینی امروزی به شمار می روند، بطوریکه در دهه های اخیر پدیده تنزل کیفیت محیط زیست آنها، پایداری شهرها را به خطر انداخته است. این بافت ها هسته های قدیمی شهرها هستند و به مرور زمان فرسوده و ناکارآمد شده اند و یا در دوران معاصر بدون رعایت ضوابط و مقررات معماری و شهرسازی شکل گرفته اند و با مشکلات جسمی، اجتماعی و اقتصادی زیادی روبرو هستند. تنزل شاخص های کیفی در فضاهای شهری این محلات یکی از معضلات متعددی است که این مناطق شهری با آن دست و پنجه نرم می کنند و از آنجاکه فضاهای شهری، اوج تجلی فضایی زندگی شهری و حضور شهروندان را نشان می دهد، تاثیر متقابل کاهش کیفیت فضاهای شهری بر تنزل زیست پذیری شهری، عمق و ابعاد این معضل در محلات قدیمی و فرسوده را روشن تر میسازد. لذا هدف تحقیق حاضر بررسی تطبیقی و مقایسه شاخص های زیست پذیری در محلات ناکارآمد راه ری و آخوند بوده است. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و ازنظر فرایندی، توصیفی-تحلیلی و ازنظر داده کمی وکیفی (ترکیبی) می باشد. برای بررسی تطبیقی دو محله با هم (ذی صلاح) از آزمون  F'ANP استفاده شد. نتایج حاکی از کیفیت نازل عوامل اتصال پذیری و یکپارچگی بافت شهری بوده که این عدم دید و دسترسی به برخی از فضا های شهری باعث ایجاد فضا های بی دفاع  و مشکلات متعدد شده است. نتایج تحقیق حاکی از آن بود که بعد اقتصادی در محله آخوند (۵۵/۰) و در محله راه ری (۴۵/۰)، بعد اجتماعی در محله آخوند (۹۶۶/۰) و در محله راه ری (۵۱/۰)، بعد کالبدی در محله آخوند (۶۲/۰) و در محله راه ری (۳۷/۰)، بعد زیست محیطی در محله آخوند (۴۸/۰) و در محله راه ری (۵۲/۰) و در نهایت بعد مدیریتی در محله آخوند (۴۸/۰) و در محله راه ری (۵۲/۰) بدست آمد. علاوه بر این در تحلیل با دیمتل، عوامل ایمنی و امنیت (۱۱۵/۰)، تاسیسات و تجهیزات شهری (۰۹۷/۰) و اشتغال و درآمد (۰۷۸/۰) بیشترین تاثیر را بر سایر مولفه ها داشتند و در نهایت پس از مطالعات تطبیقی، محله آخوند با وزن ۶۲/۰ شرایط بهتری نسبت به محله راه ری با وزن ۴۷۶/۰ داشت.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار ، بافت ناکارآمد ، زیست پذیری ، روش F’ANP ، محلات آخوند و محله راه ری شهر قزوین