بررسی رابطه و تاثیر استرس و اضطراب بر درگیری تحصیلی دانش آموزان متوسطه

امروزه نظام های آموزشی در سراسر جهان به دنبال ارتقای کیفیت یادگیری و بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان هستند. یکی از مفاهیم کلیدی که در سال های اخیر توجه بسیاری از پژوهشگران تعلیم و تربیت را به خود جلب کرده، درگیری تحصیلی (Academic Engagement) است. درگیری تحصیلی به میزان توجه، انرژی، تلاش و تعهد دانش آموزان در فرآیند یادگیری اشاره دارد و از عوامل اصلی پیش بینی کننده ی موفقیت تحصیلی، کاهش افت یادگیری و ترک تحصیل به شمار می رود. پژوهش ها نشان داده اند که دانش آموزانی که از سطح بالایی از درگیری تحصیلی برخوردارند، نه تنها در نتایج درسی موفق تر عمل می کنند، بلکه نگرش مثبت تری به مدرسه، معلمان و آینده تحصیلی و شغلی خود دارند. در مقابل، دانش آموزانی که از درگیری تحصیلی پایینی برخوردارند، اغلب با مشکلاتی همچون افت انگیزه، ضعف عملکرد، غیبت مکرر و حتی ترک تحصیل زودهنگام مواجه می شوند. از سوی دیگر، دوران نوجوانی و به ویژه دوره متوسطه دوم، مرحله ای حساس و بحرانی در زندگی دانش آموزان محسوب می شود. در این دوره، تغییرات گسترده جسمانی، روانی و اجتماعی رخ می دهد که می تواند فشارهای روانی و هیجانی زیادی بر نوجوانان وارد کند. یکی از مهم ترین عوامل روان شناختی که می تواند به شدت بر کیفیت یادگیری و سطح درگیری تحصیلی اثر بگذارد، استرس و اضطراب است. استرس و اضطراب به عنوان دو پدیده شایع در زندگی روزمره دانش آموزان، می توانند جنبه های مختلف عملکرد تحصیلی و روانی آن ها را تحت تاثیر قرار دهند. استرس، زمانی رخ می دهد که فرد احساس کند با شرایط و انتظاراتی مواجه است که فراتر از توانایی های اوست، در حالی که اضطراب نوعی هیجان منفی و احساس نگرانی پایدار نسبت به رویدادهای آینده یا عملکرد شخصی است. در این پژوهش که به شیوه مروری و با مطالعه کتابخانه ای و مراجعه به مقاله ها و تحقیق های چاپ شده و مطالب دیجیتالی گرد آوری شده است و سعی بر آن شده که به بررسی رابطه و تاثیر استرس و اضطراب بر درگیری تحصیلی دانش آموزان متوسطه پرداخته شود. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که سطوح بالای استرس و اضطراب می تواند به کاهش تمرکز، افت انگیزه، بی علاقگی به فعالیت های درسی و اختلال در عملکرد شناختی دانش آموزان منجر شود. دانش آموزانی که به طور مداوم تحت فشارهای روانی قرار دارند، معمولا توانایی کمتری در برنامه ریزی و مدیریت زمان از خود نشان می دهند و این امر باعث می شود که مشارکت کمتری در کلاس، تکالیف و فعالیت های گروهی داشته باشند. از سوی دیگر، سطح متوسط و کنترل شده ای از استرس و اضطراب می تواند جنبه مثبت داشته باشد و به عنوان یک نیروی محرک برای افزایش تلاش و پشتکار در دانش آموزان عمل کند. بنابراین، بررسی رابطه و تاثیر استرس و اضطراب بر درگیری تحصیلی دانش آموزان از اهمیت دوچندان برخوردار است، زیرا هم جنبه های منفی و هم جنبه های احتمالی مثبت این عوامل باید شناسایی شود.

کلیدواژه ها:

درگیری تحصیلی ، استرس ، اضطراب ، دانش آموزان ، آموزش